Wednesday 17.09.2014


  • A +
  • A
  • - A

To write comments, click the title of each entry.

Djehuty Project discovers significant evidence of the 17th Dynasty of Ancient Egypt, 05-04-2013

The Djehuty Project, led by the Spanish National Research Council (CSIC), has discovered on the hill of Dra Abu el-Naga in Luxor (ancient Thebes), the burials of four personages belonging to the elite of the 17th Dynasty of Ancient Egypt, who lived about 3.550 years ago. These findings, discovered during the 12th campaign of archeological excavations of the project, shed light on a little-known historical period in which Thebes becomes the capital of the kingdom and the empire's foundations become established with the dominance of Egypt over Palestine and Syria to the north, and over Nubia to the south.The project is led by the CSIC researcher José Manuel Galán, from the Institute of Mediterranean and Near Eastern Languages and Cultures (ILC), and funded by Unión Fenosa Gas and the Ministry of Education, Culture and Sport.

The 17th Dynasty belongs to the historical period called Second Intermediate Period of Egypt (between 1800 and 1550 BC), characterized by the hegemony of rulers of Syrian-Palestinian origin settled in the eastern Delta. This is a period of great political complexity in which the monarchy did not control all the territory and the real power was in the hands of local rulers.

Read more:


Presentation of the 11th volume of the journal ENALIA on the 8th April 2013, at the premises of the Association of Greek Archaeologists

Association of Greek Archaeologists

Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 40 χρόνων δράσης του Ινστιτούτου Εναλίων Αρχαιολογικών Ερευνών, ο ΣΕΑ και το Δ.Σ. του Ι.ΕΝ.Α.Ε. σας καλούν στην παρουσίαση του περιοδικού ΕΝΑΛΙΑ ΧΙ τη Δευτέρα 8-4-2013, ώρα 18.00 στο Κτήριο του ΣΕΑ, Ερμού 136.


Γιάννος Γ. Λώλος – Πρόεδρος Ι.ΕΝ.Α.Ε., Καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γεώργιος Σ. Κορρές – Ομότιμος Καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών

Ευγενία Γιαννούλη – Επίκουρη Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας Πανεπιστημίου Πελοποννήσου

Άδωνις Κ. Κύρου - Δημοσιογράφος

Χρήστος Σ. Αγουρίδης – Γενικός Γραμματέας Ι.ΕΝ.Α.Ε., Αρχαιολόγος, Εφορεία Παλ/γίας-Σπηλαιολογίας Ν.Ε.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης τα ΕΝΑΛΙΑ θα διατίθενται σε ειδική τιμή.

The 9th Symposium "Excavations and Research, IX". Department of History and Archaeology, University of Athens

The Department of History and Archaeology of the University of Athens invites you to the 9th Symposium "Excavations and Research, IX",  which will take place at the Central Building of the University of Athens (Panepistimiou 30, I. Drakopoulos Hall) on April 5-6th, 2013.


The Annual Meeting of the Swedish Institute at Athens, Thursday, April 11

The Swedish Institute at Athens will hold its Annual Meeting on Thursday, April 11, 2013, at 6 p.m. in the Lecture Hall of the Acropolis Museum, Dionysiou Areopagitou 15. Lectures by:

Arto Penttinen (Director), The work of the Swedish Institute at Athens in 2012

Alcestis Papadimitriou (Director of Antiquities) & Georgia Ivou, A program for upgrading the archaeological site at Asine by the 4th Ephorate of Prehistoric and Classical Antiquities

Gullög Nordquist (Professor emerita), The Asine collection at the University of Uppsala

Read more:

Trove of Neanderthal Bones Found in Greek Cave

Charles Choi, Live Science, 01-04-2013

A trove of Neanderthal fossils including bones of children and adults, discovered in a cave in Greece hints the area may have been a key crossroad for ancient humans, researchers say. The timing of the fossils suggests Neanderthals and humans may have at least had the opportunity to interact, or cross paths, there, the researchers added. Neanderthals are the closest extinct relatives of modern humans, apparently even occasionally interbreeding with our ancestors. Neanderthals entered Europe before modern humans did, and may have lasted there until about 35,000 years ago, although recent findings have called this date into question.

To learn more about the history of ancient humans, scientists have recently focused on Greece. "Greece lies directly on the most likely route of dispersals of early modern humans and earlier hominins into Europe from Africa via the Near East," paleoanthropologist Katerina Harvati at the University of Tübingen in Germany told LiveScience. "It also lies at the heart of one of the three Mediterranean peninsulae of Europe, which acted as refugia for plant and animal species, including human populations, during glacial times — that is, areas where species and populations were able to survive during the worst climatic deteriorations."

Read more:

Archaeologists Explore Early Bronze Age Settlement on Greek Island of Keros

Popular Archaeology, 25-03-2013

Keros Island is known for the famous assemblage of fragmentary Cycladic marble figurines popularly known as the "Keros Hoard", a collection of artifacts purportedly found by looters at the site of Kavos on the west coast of this now uninhabited Greek island in the Cyclades, southeast of Naxos in the Mediterranean. Many of the figurines, traded on the antiquities market, ended up in the Erlenmeyer Collection in Basel, Switzerland, with the rest dispersed among various museums and private collections. The figurines were said to have inspired the work of Pablo Picasso and Henry Moore. Now, archaeologists will be returning to the island to conduct a survey that will, they hope, shed additional light on the settlement and civilization that constituted the famous hoard's context, with an eye toward further targeted excavations.

The ancient people who presumably produced or traded the figurines inhabited a settlement that, based on previous investigations and excavations, flourished during the 3rd millennium B.C. as a part of the Early Bronze Age Cycladic civilization. Excavations carried out under the direction of Professor Colin Renfrew of the University of Cambridge and the British School at Athens (the "Cambridge Keros Project") from 2006 to 2007 at Kavos uncovered more fragmentary Cycladic figurines, vessels and other objects made of marble, suggested by the excavators to have been broken elsewhere but brought to Kavos for deposition. In 2008 they excavated a large area they identified as part of a Cycladic period settlement on the nearby associated islet of Dhaskalio. That excavation revealed a substantial building 16 metres long and 4 metres wide, considered to be the largest from this period in the Cyclades — within which was discovered an assemblage comprising a chisel, an axe-adze and a shaft-hole axe of copper or bronze. In addition to excavation, survey of the islet showed that most of it evidenced Early Bronze Age occupation, making this the largest archaeological site in the Cyclades.

Read more:

The new issue of Nestor (March 2013) is available for download

Nestor 40.3 (March 2013) is available for download at

Christina A. Televantou, 'The Neolithic Settlement at Strofilas, Andros Expanding the horizons of Cycladic prehistory and iconography'

Cycladic Seminar, Tuesday, 2 April 2013

The excavations on the plateau of Strofilas, on the west coast of Andros, have unearthed the ruins of a large settlement belonging to the “Attica-Kephala” cultural horizon of the Final Neolithic (FNL) period. Its growth is attributable largely to the strategic location of Andros near Attica, especially the area around Lavrion, coupled with the fact that it was an important hub and port of call on the Neolithic sea routes for the transport of goods (e.g. Melian obsidian and metal ore) and the transmission of technology and ideas between the Cyclades, the Mainland, Euboea and the NE Aegean.

Invitation and abstract

Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, διάλογοι: Μνημεία στη σύγχρονη τέχνη. Nοηματοδοτήσεις και παραλλαγές

Την Δευτέρα 1 Απριλίου 2013, ώρα 7.15 μμ, ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων ανοίγει τη συζήτηση: Μνημεία στη σύγχρονη τέχνη: νοηματοδοτήσεις και παραλλαγές.

Κτίριο Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, Ερμού 134-136, Θησείο (έναντι ΗΣΑΠ Θησείου), 2103252214

Σε συνέχεια της πρώτης συζήτησης με θέμα τον διάλογο που μπορεί να αναπτυχθεί μεταξύ της σύγχρονης τέχνης και των μνημείων, όταν η σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία συναντά τα μουσειακά εκθέματα ή εντάσσεται στους αρχαιολογικούς χώρους, συνεχίζουν οι "διάλογοι".  Σε αυτή τη συζήτηση εστιάζουμε στις περιπτώσεις όπου η σύγχρονη τέχνη εμπνέεται από την αρχαιότητα, την επανεφευρίσκει και την μεταμορφώνει.

- Ποιοι είναι οι λόγοι που καθιστούν τα μνημεία, και εν γένει την αρχαιότητα, πηγή έμπνευσης για τους σύγχρονους καλλιτέχνες;
- Πώς οι καλλιτέχνες συνδιαμορφώνουν την αντίληψή μας για το παρελθόν;
- Η σύχρονη τέχνη παρέχει τα εφόδια για μια εναλλακτική ερμηνεία της αρχαιολογίας συνδέοντάς την βιωματικά με την σύχρονο άνθρωπο, με το πέρασμα του χρόνου και τελικά με τον τρόπο με τον οποίο οι σύγχρονες πολιτικές, πολιτιστικές και κοινωνικές μεταβολές επηρεάζουν την ανθρώπινη ύπαρξη;
- Ποιό είναι το στίγμα της νεωτερικής κουλτούρας των σύγχρονων εφαρμοσμένων τεχνών ως φορέα πρόσληψης της αρχαιότητας;
- Ποια η εναλλακτική χρηση των μνημείων στη λαϊκή κουλτούρα και το σύγχρονο κιτς;
- Πόσο είναι συναφείς ή μη οι καλλιτεχνικές προσεγγίσεις του παρελθόντος με την αρχαιολογική δραστηριότητα; Τι μπορούμε να κερδίσουμε από αυτό το «παρόν» οι αρχαιολόγοι και όσοι ασχολούνται με το «παρελθόν»;


Βασίλης Δήμου, αρχαιολόγος υποψήφιος διδάκτωρ με θέμα "Σύγχρονη Τέχνη και Αρχαιολογία"

Βαγγέλης Βλάχος, καλλιτέχνης

Στέλιος Φαϊτάκης, ζωγράφος

Βασιλική Πλιάτσικα, αρχαιολόγος στη ΓΓ Πολιτισμού, Δρ Προϊστορικής Αρχαιολογίας

Ζωντανή μετάδοση από το

Το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης σας προσκαλεί σε εκδήλωση παρουσίασης νέων εκδόσεων κυπριακής αρχαιολογίας

Museum of Cycladic Art

Το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης σας προσκαλεί σε εκδήλωση παρουσίασης νέων εκδόσεων κυπριακής αρχαιολογίας τη Δευτέρα 1η Απριλίου 2013 και ώρα 12.00 Νεοφύτου Δούκα 4, Κολωνάκι (Νέα Αίθουσα Διαλέξεων, 5ος όροφος)

Στην εκδήλωση θα παρουσιατούν 4 βιβλία και θα συμμετάσχουν οι: Καθηγητής Ν.Χρ. Σταμπολίδης, Καθηγητής Μ.Β Χατζόπουλος, Καθηγητής J.C. Wright, Δρ Δ. Πλάντζος.

Read more:


Μυκηναϊκά στοιχεία σε Μακεδονικούς τάφους στον Πλαταμώνα, 22-03-2013

Μία από τις σημαντικότερες «δεξαμενές» αρχαιολογικών δεδομένων της Βόρειας Ελλάδας, είναι ο Πλαταμώνας, λόγω της πληθώρας σωστικών ανασκαφών που πραγματοποιούνται στην περιοχή τα τελευταία 15 χρόνια εξαιτίας των μεγάλων εθνικών έργων, του σιδηροδρόμου και της νέας εθνικής οδού. Πρόσφατα, ο χάρτης με τα προϊστορικά δεδομένα της περιοχής συμπληρώθηκε με την αποκάλυψη νέων τεκμηρίων για οικιστική χρήση με αποθηκευτικό χαρακτήρα των αρχών της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, αλλά και για αμέσως μεταγενέστερο νεκροταφείο με έντονα μυκηναϊκά στοιχεία. Η ανασκαφή βρίσκεται ακριβώς δίπλα στην εθνική οδό Αθηνών - Θεσσαλονίκης, στο ύψος του Πλαταμώνα, 35 μέτρα ψηλότερα από την θάλασσα. Ο παρακείμενος χείμαρρος «Τριμπίνα» έδωσε το όνομά του τόσο στην ανασκαφή, όσο και στο εκτεταμένο βυζαντινό νεκροταφείο, στην απέναντι όχθη του.

Η σύγχρονη εντατική οικιστική και γεωργική δραστηριότητα, καθώς και οι χωματουργικές εργασίες για την κατασκευή της νέας εθνικής οδού διατάραξαν με ποικίλους τρόπους το σύνολο των 1700 τ.μ. που ανασκάφηκαν. Η ταφική φάση αποκαλύφθηκε σε έκταση 350 τ.μ. στο κέντρο περίπου του ανασκαφικού χώρου. Ανασκάφηκαν 17 τάφοι που περιείχαν 23 τουλάχιστον ενταφιασμούς. Χωροταξικά οι περισσότεροι τάφοι είναι ομαδοποιημένοι σε τρεις συστάδες, ενώ τυπολογικά ανήκουν στην κατηγορία των κιβωτιόσχημων -πλακοπερίβλητων και χτιστών-, και των λακκοειδών με μικρές διαφοροποιήσεις. Κατά κανόνα αφορούν σε μεμονωμένους ενταφιασμούς με εξαίρεση τέσσερις περιπτώσεις στις οποίες διαπιστώθηκε ο ενταφιασμός περισσοτέρων του ενός ατόμου. Η θέση των νεκρών είναι συνήθως ύπτια με τα κάτω άκρα συνεσταλμένα.

Read more

Οινολογικά μυστικά 8.000 ετών

Γιώτα Μυρτσιώτη,, 22-03-2013

Στέμφυλα από την παλαιότερη μέχρι στιγμής οινοποίηση στην Ευρώπη, σπόροι και καρποί, οστά πτηνών και ψαριών ηλικίας 8.000 ετών, μπαίνουν στο μικροσκόπιο της αρχαιολογίας για να μας αποκαλύψουν διατροφικές συνήθειες και καθημερινές δραστηριότητες ανθρώπων που έζησαν σε χρόνους προϊστορικούς.

Οι αποθηκευμένοι καρποί της φύσης «πάγωσαν» σε οικιστικά κατάλοιπα της Νεολιθικής Εποχής κι έμειναν θαμμένοι σε διαφορετικές περιοχές του βορειοελλαδικού χώρου. Μεγάλες ποσότητες από απανθρακωμένες ρώγες σταφυλιών (στέμφυλα) από φρέσκα σταφύλια που είχαν πατηθεί για την εξαγωγή χυμού διατηρούσε σε άριστη κατάσταση οικία του προϊστορικού οικισμού Ντικιλί Τας, δύο χλμ. ανατολικά της αρχαίας πόλης των Φιλίππων. Ο προϊστορικός οικισμός με ονομασία που ανάγεται στην οθωμανική περίοδο και σημαίνει «Ορθια Πέτρα» είναι μια από τις καλύτερα τεκμηριωμένες θέσεις των Βαλκανίων για τις περιόδους από την αρχαιότερη Νεολιθική (6400-6200 π.Χ.) ώς την Υστερη Εποχή του Χαλκού (12ος αι. π.Χ). Ανασκάπτεται εδώ και 50 χρόνια, ωστόσο μια πρόσφατη ανασκαφή σε οικία του οικισμού που χρονολογείται στο β΄ μισό της 5ης χιλιετίας (4400-4200 π.Χ.) αποκάλυψε στέμφυλα και αρκετά αγγεία, ολόκληρα ή σε κομμάτια ειδικά για την αποθήκευσή τους ή χυμού σταφυλιών.

Read more:


Στιγμιότυπα από τις ποικίλες δράσεις ενός νεολιθικού νοικοκυριού: η «οικία 1» του Ντικιλί Τας

Aristotle University of Thessaloniki, press release

Περίληψη Ανακοίνωσης στο Συνέδριο για το Αρχαιολογικό Έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη

Στον προϊστορικό οικισμό του Ντικιλί Τας, περίπου 2 χλμ ανατολικά από την αρχαία πόλη των Φιλίππων, μια συστηματική ανασκαφή ελληνογαλλικής συνεργασίας (Εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία και Γαλλική Σχολή Αθηνών) συνεχίζεται κατά περιόδους, από το 1961. Ο νέος κύκλος ερευνών άρχισε το 2008, με διευθύνοντες τους Pascal Darcque, Χάιδω Κουκούλη-Χρυσανθάκη, Δήμητρα Μαλαμίδου και Ζωή Τσιρτσώνη. Το Ντικιλί Τας είναι μία από τις καλύτερα τεκμηριωμένες θέσεις των Βαλκανίων για τις περιόδους από την Αρχαιότερη Νεολιθική (γύρω στο 6400-6200 π.Χ) ως την Ύστερη Εποχή του Χαλκού (12ος αιώνας π.Χ.). Τα οικιστικά κατάλοιπα είναι άφθονα και η κατάσταση διατήρησής τους σπάνια. Σε ένα από τα κτίσματα που ανασκάπτεται τώρα, τη λεγόμενη ‘οικία 1’, που χρονολογείται με ακρίβεια στο β’ μισό της 5ης χιλιετίας (4400-4200 π.Χ.), βρέθηκαν μεγάλες ποσότητες από απανθρακωμένες ρώγες πατημένων σταφυλιών (Vitis vinifera), ένδειξη ότι φρέσκα σταφύλια είχαν πατηθεί για την εξαγωγή χυμού. Αρκετά αγγεία, ολόκληρα ή σε κομμάτια που έχουν βρεθεί κοντά τους περιείχαν αρχικά τα ίδια τα στέμφυλα ή τον χυμό των σταφυλιών. Αυτό το εντυπωσιακό και ασυνήθιστο εύρημα, είναι ενδεχομένως η πιο παλιά μέχρι στιγμής ένδειξη οινοποίησης στην Ευρώπη. Η μελέτη για την εξακρίβωση του τρόπου εκμετάλλευσης της αμπέλου (μικροσκοπικές και χημικές αναλύσεις) γίνεται σε συνεργασία με την Σουλτάνα-Μαρία Βαλαμώτη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, και χρηματοδοτείται από τη National Geographic Society. Έχουν επίσης προσδιοριστεί και άλλα είδη φυτών, όπως το ρόβι (Vicia ervilia), το μονόκοκκο σιτάρι (Triticum monococcum), καθώς και το λινάρι (Linum usitatissimum), που θα μπορούσε να έχει χρησιμοποιηθεί για το λάδι ή τις ίνες του. Τα είδη των σπόρων και οι ποσότητες που έχουν εντοπισθεί σημαίνουν ότι η καταστροφή του οικήματος αυτού συνέβη το φθινόπωρο, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ‘σοδειές’ είχαν αποθηκευθεί για τον επερχόμενο χειμώνα.

Δρ. Χάιδω Κουκούλη Χρυσανθάκη, Επίτιμη Έφορος Αρχαιοτήτων Καβάλας

Δρ. Pascal Darcque, Διευθυντής Ερευνών στο CNRS της Γαλλίας (Αρχαιολογία και Επιστήμες της Αρχαιότητας), Nanterre

Δρ. Δήμητρα Μαλαμίδου Αρχαιολόγος Α’ Βαθμού, ΙΗ’ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Καβάλας

Δρ. Ζωή Τσιρτσώνη, Ερευνήτρια Α' Βαθμού, CNRS της Γαλλίας (Αρχαιολογία και Επιστήμες της Αρχαιότητας)

Τάνια Βαλαμώτη, Επίκ. Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Α.Π.Θ.

Read more: 

Ενοποίηση αρχαιολογικών χώρων στην Κρήτη

Archaeology & Arts, 19-03-2013

Δύο σημαντικές συμβάσεις για την εκπόνηση μελετών που αφορούν την ενοποίηση των ευρύτερων αρχαιολογικών περιοχών Κνωσού και Μεσαράς υπογράφηκαν στα γραφεία της Περιφέρειας Κρήτης. Η πρώτη αφορά τη μελέτη «Ενοποίησης Αρχαιολογικών χώρων Κνωσού, Καρτερού, Αρχανών» και η δεύτερη σύμβαση αφορά στη μελέτη «Ενοποίησης Αρχαιολογικών χώρων Μεσαράς – Φαιστού, Γόρτυνας, Αγίας Τριάδας, Κομμού». Όπως επισημάνθηκε κατά την υπογραφή των συμβάσεων, η ενοποίηση του ευρύτερου αρχαιολογικού χώρου στην Κνωσό και στη Μεσαρά αντίστοιχα αποτελεί πιλοτική εφαρμογή για τη δημιουργία δικτύου αρχαιολογικών χώρων της Περιφέρειας Κρήτης αλλά και παράλληλα σηματοδοτεί το πρώτο βήμα για την προώθηση της διεκδίκησης ένταξής τους στα μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Read more:

3200 year old sundial guides archaeologists into the past

Past Horizons, 15-03-2013

During the 2013 season of the Valley of the Kings Project carried out by University of Basel, Prof. Susanne Bickel’s team have found a number of exciting artefacts including what they suspect to be one of the oldest portable sundials in the area between tombs KV 29 and 61.

This year’s season started on 13th January and lasted until 1st March as part of a larger programme dedicated to the study of the undecorated non-royal tombs in the side valley leading to KV 34 of Thutmosis III. The general aims of the project, that has been running since 2009, are to clear the tombs and prepare them for documentation and  study of the architecture. If possible, the tombs will be identified and the finds and study material recorded. There is a longer term goal to look at the site management and  protection of the tombs as well as prepare a topographical survey of this area of the side valley Students from the University of Basel recovered many fragmentary objects in this year’s season to add to 500 recovered in the past few years,  including a number of ceramics and canopic jars and even parts of a cartonage and a number of textiles that will all help to identify the tombs and their occupants. This includes the find material from the lower layers of the tomb KV 64 discovered in 2012. In the 3500-year-old tomb the Basel archaeologists discovered a sarcophagus containing the mummy of a woman named Nehemes Babu.

However, one find that has excited the archaeologists is a small piece of limestone, engraved with  a semicircle marked out by twelve divisions painted with black lines. A central hole would have served as the fixing point for a wooden or metal pin, whose shadow would have marked out the ”hours”.  The entire piece is only a little over 16 cm along the horizontal baseline. Small faded black dots  allowed a still finer timing in the middle of each segment.

Read more:

Marmaray artifacts suggest ancient settlements related

Today's Zaman, 11-03-2013

An excavation team has announced that evidence from two settlements in İstanbul dating back 8,500 years, uncovered during construction on the Marmaray Project, may indicate that their residents were related. Digging conducted as part of the Marmaray Project to build a rail tube under the Bosporus that will connect Europe and Asia has led to the discovery of a large number of historical artifacts since work began in 2004, shedding light on the history of İstanbul.

Zeynep Kalkan, director of the İstanbul Archaeological Museum and head of the archeological team working alongside the construction crew, stated that a recent find in İstanbul's Pendik district, located on the Asian side of the Bosporus, included gravesites that contained numerous skeletons buried in the hocker position -- a fetal-like position where the arms are embracing the lower limbs – and items such as spoons, needles, kitchen utensils and tinderboxes. After a study by the team, experts announced that the residents of the settlement in Pendik and those of a settlement in Yenikapı, on the European side of the city, in 2004 may be related. “The finds in Pendik and in Yenikapı are very similar in terms of architecture, tools and form of burial. After a DNA analysis taken from skeletons from both settlements, we can be sure that they were related,” said Kalkan.

Read more:

Επίσκεψη 45 εκπαιδευτικών στον προϊστορικό οικισμό της Αγίας Παρασκευής στο πλαίσιο Επιμορφωτικής Ημερίδας με θέμα «Ανάπτυξη περιβαλλοντικής συνείδησης μέσα από τυπικές και μη τυπικές διαδικασίες μάθησης».

14th Ephorate of Prehistoric and Classical Antiquities

Την ανασκαφή την οποία διεξάγει η ΙΔ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων από το 2006 στη θέση ‘’Πλατάνια’’ Αγίας Παρασκευής Λαμίας επισκέφτηκαν στις 15 Μαρτίου 45 εκπαιδευτικοί Α/βάθμιας Εκπαίδευσης Π.Ε. Φθιώτιδας, στο πλαίσιο της Επιμορφωτικής Ημερίδας την οποία διοργάνωσε το ΚΠΕ Στυλίδας-Υπάτης, σε συνεργασία με την Σχολική Σύμβουλο της 2ης Εκπαιδευτικής Περιφέρειας Π.Ε. Φθιώτιδας, τον υπεύθυνο σχολικών δραστηριοτήτων και την ΙΔ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων.

Πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες προϊστορικές θέσεις της Κεντρικής Ελλάδας με συνεχή κατοίκηση τουλάχιστον από την Νεότερη Νεολιθική περίοδο μέχρι την ΄Υστερη εποχή του Χαλκού, η οποία συνεχίστηκε και στους ιστορικούς χρόνους.  

Η ανασκαφή στη σημερινή της φάση επικεντρώνεται στην αποκάλυψη τμημάτων ενός ακμαίου οικισμού της Μεσοελλαδικής περιόδου (2000-1600 π.Χ.). ΄Εχει έρθει στο φως μεγάλος αριθμός αψιδωτών και ευθύγραμμων οικοδομημάτων εκατέρωθεν δρόμων, εντυπωσιακά καλής διατήρησης, τόσο ως προς τη λίθινη θεμελίωση των τοίχων τους όσο και προς την οικοσκευή τους, που διασώθηκε στη θέση της κάτω από το στρώμα της πεσμένης πλίνθινης ανωδομής. Μεγάλα αποθηκευτικά αγγεία και μικρότερα αγγεία καθημερινής χρήσης, λίθινα και οστέινα εργαλεία είναι μερικά από τα ευρήματα που υποδηλώνουν τις καθημερινές ασχολίες των κατοίκων καθώς και τις εμπορικές και πολιτισμικές τους επαφές με κοντινές και απομακρυσμένες περιοχές της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας. Οι επαφές αυτές ευνοήθηκαν από τη σχέση του οικισμού με τη θάλασσα, η οποία, όπως απέδειξαν οι παλαιογεωγραφικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, βρισκόταν την εποχή εκείνη σε πολύ μικρή απόσταση από τον οικισμό.  

Οι εκπαιδευτικοί ενημερώθηκαν από τους αρχαιολόγους για την προϊστορία της περιοχής και παρακολούθησαν από κοντά την διεξαγωγή της ανασκαφής συνομιλώντας με τα μέλη του ανασκαφικού συνεργείου. Παράλληλα συνεχίζεται με μεγάλη επιτυχία και αθρόα προσέλευση η δράση των επισκέψεων μαθητών Δημοτικών Σχολείων στον αρχαιολογικό χώρο, στο πλαίσιο της συνεργασίας της ΙΔ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων με την Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, με στόχο την ευαισθητοποίησή τους σε θέματα πολιτισμού και τη γνωριμία τους με την τοπική ιστορία μέσα από τα πορίσματα της αρχαιολογικής έρευνας.

Γυναίκες με σάρκα και οστά. Η συνεργάτιδα της «Αρχαιολογίας» Αγγελική Ροβάτσου μιλά με τον Διευθυντή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, Ν. Σταμπολίδη, για «Πριγκίπισσες».

Archaeology & Arts, 15-03-2013

Στις 13 Δεκεμβρίου 2012 το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης εγκαινίασε την έκθεση «“Πριγκίπισσες” της Μεσογείου στην αυγή της Ιστορίας» η οποία έχει σημειώσει μεγάλη επιτυχία. Απόδειξη η πρόσφατη παράταση που ανακοινώθηκε από το Μουσείο. Η Έκθεση απλώνεται σε έξι cozy, σκουρόχρωμες αίθουσες του ισογείου. Μέσα στο ημίφως τους, η προσοχή του επισκέπτη κατευθύνεται αυτόματα στις φωταγωγημένες προθήκες με τα πολλαπλά εκθέματα. Στις περισσότερες άλλωστε λάμπει ο χρυσός των κοσμημάτων.

Κάθε «πριγκίπισσα» έχει τη βιτρίνα της. Από χαρτόνι, το πάνω μέρος μιας ανθρώπινης μορφής. Πάνω της στερεώνονται τα κοσμήματα: ενώτια, περιδέραια, περίαπτα, πόρπες, περόνες, επιστήθια. Αναλυτικά, τα επεξηγηματικά κείμενα στους τοίχους ενημερώνουν τον επισκέπτη, στον οποίο όμως προσφέρονται, διακριτικές και υποβλητικές, σχεδιαστικές αναπαραστάσεις. Πάνω σε μαύρο φόντο λεπτό λευκό περίγραμμα διαγράφει τη γυναικεία σιλουέτα. Κάποιες φορές, το λευκό γίνεται απλόχερο και φωτίζει τα μαλλιά ή τμήμα του ενδύματος. Πάντα όμως η γυναίκα που αχνά αναδύεται από το σκοτάδι δείχνει να ανήκει σε αυτό. Το παιχνίδι της φωτοσκίασης διακόπτουν εντυπωσιακά τα χρυσά ή πολύχρωμα κοσμήματα, «φορεμένα» πάνω στο είδωλο της νεκρής. Κατατοπιστικό, το φυλλάδιο που διανέμεται δωρεάν βάζει τον επισκέπτη στο πνεύμα της Έκθεσης. Όσο για τον κατάλογο, είναι απλά εξαιρετικός.

Εντυπωσιασμένη, η «Αρχαιολογία» θέλησε να έρθει σε επαφή με τον Διευθυντή του Μουσείου και βασικό επιμελητή της έκθεσης, Ν. Σταμπολίδη, και να του θέσει ορισμένα ερωτήματα.

Read more:


Bronze-Age Donkey Sacrifice Found in Israel

Megan Gannon, Yahoo News, 10-03-2013

Archaeologists in southern Israel say they've uncovered a young donkey that was carefully laid to rest on its side more than 3,500 years ago, complete with a copper bridle bit in its mouth and saddle bags on its back. Its accessories — and the lack of butchery marks on its bones — lead researchers to believe the venerated pack animal was sacrificed and buried as part of a Bronze Age ritual. Donkeys were valuable beasts of burden in the ancient Near East. Donkey caravans helped open up vast trade networks across the Levant and Anatolia in the 18th and 17th centuries B.C., according to archives from Amorite settlements like Mari in modern-day Syria. Ancient Egyptian inscriptions from around the same time show that hundreds of pack donkeys were used in large-scale expeditions to mining sites in the eastern desert and southern Sinai, researchers say.

Read more:

Ancient Egyptian Cemetery Holds Proof of Hard Labor. Heretic Pharaoh Akhenaten's capital was no paradise for many adults and children.

Traci Watson, National Geographic News, 13-03-2013

Carvings on the walls of the ancient Egyptian city of Amarna depict a world of plenty. Oxen are fattened in a cattle yard. Storehouses bulge with grain and fish. Musicians serenade the pharaoh as he feasts on meat at a banquet. But new research hints that life in Amarna was a combination of grinding toil and want—at least for the ordinary people who would have hauled the city's water, unloaded the boats on the Nile, and built Amarna's grand stone temples, which were erected in a rush on the orders of a ruler named Akhenaten, sometimes called the "Heretic Pharaoh."Researchers examining skeletons in the commoners' cemetery in Amarna have discovered that many of the city's children were malnourished and stunted. Adults show signs of backbreaking work, including high levels of injuries associated with accidents."We have evidence of the most stressed and disease-ridden of the ancient skeletons of Egypt that have been reported to date," said University of Arkansas bioarchaeologist Jerome Rose (a National Geographic Committe for Research and Exploration grantee), one of the team of experts examining the dead. "Amarna is the capital city of the Egyptian empire. There should be plenty of food . . . Something seems to be amiss."

Read more:

Περιοδικό “Προ-ιστορήματα”, παράρτημα 1: Μελέτες για την προϊστορική Μακεδονία

Το διαδικτυακό περιοδικό «Προ-ιστορήματα» (ΙSSN 2241-2921) εκτός από τα ετήσια τεύχη του, απέκτησε και Παράρτημα. Στο Παράρτημα αρ. 1 με τον τίτλο ‘Μελέτες για την Προϊστορική Μακεδονία’ δημοσιεύονται, ύστερα από  πρόταση του Επίτιμου Εφόρου Αρχαιοτήτων Δ. Γραμμένου, σειρά κειμένων έγκριτων επιστημόνων με θέματα αντλημένα από την έρευνα για την προϊστορική Μακεδονία. Παρά το γεγονός ότι τα κείμενα αυτά, στην αρχική τους μορφή, γράφτηκαν πριν αρκετά χρόνια (2005- 2006), θεωρήσαμε ότι θα ήταν χρήσιμο να γίνουν προσβάσιμα στο ευρύτερο κοινό, καθώς αναδεικνύουν εκτός των άλλων την πολυσχιδή έρευνα που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια στην περιοχή. Σημειώνεται ότι κάποια από αυτά επικαιροποιήθηκαν από τους συγγραφείς τους για τους σκοπούς της παρούσας δημοσίευσης.

Πρέπει να σημειωθεί ότι τα παραπάνω κείμενα επρόκειτο να αποτελέσουν ένα ενιαίο βιβλίο, το οποίο για διάφορους λόγους δεν εκδόθηκε. Επειδή στην ηλεκτρονική τους μορφή δεν συγκροτούν ένα βιβλίο με την καθιερωμένη έννοια του όρου, δεν έγινε κάποιου είδους ή μορφής επιμέλεια, όπως αυτή που συνηθίζεται στους συλλογικούς τόμους (π.χ. ομοιομορφία γραμματοσειράς, τρόπου υποσημειώσεων, παράθεσης εικόνων και ενσωμάτωσής τους στο κείμενο, παράθεσης πινάκων κ.λπ.). Τα ψηφιακά κείμενα, άλλωστε, συνιστούν διαφορετικές, νέες κειμενικές πραγματικότητες σε σχέση με τις αντίστοιχες έντυπες δημοσιεύσεις. Κυριότερα χαρακτηριστικά αυτού του  ‘νέου λόγου’ καθίστανται τόσο η ενίσχυση της αυτονομίας του όσο και η δυνατότητα διάδρασης με τον ψηφιακό αναγνώστη, αφού στο περιβάλλον των «Προ-ιστορημάτων» είναι δυνατόν τα κείμενα αυτά να σχολιαστούν άμεσα και να προκαλέσουν, συνεπώς, μια ευρύτερη συζήτηση.

Επιπλέον, η συντακτική επιτροπή των «Προ-ιστορημάτων» δεν έχει επέμβει στο περιεχόμενο των κειμένων. Δεν υπέστησαν, δηλαδή, αυτά τη συνήθη κρίση των υπόλοιπων δημοσιευμάτων του περιοδικού μας, αφού θεωρούμε ότι κάτι τέτοιο πραγματοποιήθηκε από τον υπεύθυνο της αρχικά προβλεπόμενης έντυπης έκδοσής τους, ο οποίος και προσκάλεσε αναγνωρισμένους ερευνητές να συμβάλουν με τα κείμενά τους στη σχετική έκδοση. Οποιαδήποτε, συνακόλουθα, άποψη και προσέγγιση σε οποιοδήποτε ζήτημα είναι άποψη και προσέγγιση του κάθε συγγραφέα.

Στο Διεθνές Συνέδριο για τα 100 χρόνια της προϊστορικής έρευνας στη Μακεδονία – που πραγματοποιήθηκε το Νοέμβριο του 2012 στη Θεσσαλονίκη και οργανώθηκε από το Αρχαιολογικό Μουσείο και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο – αποδείχθηκε ότι η προϊστορία αποτελεί έναν πολύ ζωντανό ερευνητικό τομέα, ο οποίος απλώνεται πια σε πολλές διαφορετικές και, μάλιστα, διεπιστημονικές προσεγγίσεις, ενώ απασχολεί όλο και περισσότερους νέους ερευνητές. Η ανάρτηση των κειμένων για την Προϊστορική Μακεδονία στα «Προ-ιστορήματα» συμβάλλει, όπως ελπίζουμε, ώστε κάποια από τα πρώτα πορίσματα των προϊστορικών ερευνών για αυτή την περιοχή να είναι διαθέσιμα στο επιστημονικό, αλλά και στο ευρύτερο κοινό.

Θεσσαλονίκη, Ιανουάριος 2013

Για τα Προ-ιστορήματα

Νίκος Μερούσης,  Κοσμάς Τουλούμης

Read more:


Turkish minister criticizes archaeology excavations

Hurriyet daily news, 11-03-2013

Some of the archaeologists currently working at excavation sites around Turkey are not taking their job seriously enough, Tourism and Culture Minister Ömer Çelik has said, according to daily Hürriyet. Çelik made the comments in an interview with Der Spiegel Magazine at the Berlin International Tourism Bourse, a well-known travel trade fair. German archeologists have been overseeing excavations at Göbekli Tepe, he said, adding that a total of 11,000 sculptures went missing from the site in 2010. “I am not accusing them of stealing, however, this is evidence that they are not giving sufficient importance to security issues.” Noting that the archaeologists were also responsible for the security of the excavation site, Çelik said, “Germany will have to pay an insurance fine for the stolen sculptures.”

Read more:

H συστηματική ανασκαφή στο Ιερό Κορυφής του Βρύσινα. Πήλινα ανθρωπόμορφα ειδώλια

Dimitris Sfakianakis, Archaeology & Arts, 08-03-2013

Τα πήλινα ειδώλια, οι μικρές δηλαδή εικόνες ανθρώπων και ζώων σε πηλό, αποτελούν ίσως το πιο αντιπροσωπευτικό σύνολο του ευρηματολογίου κάθε μινωικού ακρωρεινού ιερού. Ο εντυπωσιακός αριθμός πήλινων ανθρωπόμορφων ειδωλίων που βρέθηκε στην κορυφή του Αγίου Πνεύματος στον Βρύσινα, καταδεικνύει την κομβική θέση του βουνού και τη σημασία της «βρυσιναίας ακρώρειας» στην ευρύτερη περιοχή του νομού Ρεθύμνου, κατά τη Mεσομινωική εποχή. Τα ειδώλια αυτά μαζί με τον ακόμη μεγαλύτερο όγκο των ειδωλίων που αναπαριστάνουν ζώα, κυρίως βοοειδή, κατατάσσουν την αρχαιολογική θέση στις σημαντικότερες στον τομέα της εικονοπλαστικής σε πηλό. Πρακτικοί λόγοι επέβαλαν την διάκριση και διαλογή των θραυσμάτων των ανθρωπομορφικών ειδωλίων, από το τεράστιο πλήθος των άλλων εικονιστικών θραυσμάτων του συνόλου (ανασκαφές Κ. Δαβάρα 1972-1973), για την αποτελεσματική μελέτη τους. Η συστηματική έρευνα του συγκεκριμένου συνόλου των ανθρωπόμορφων ειδωλίων αποτελούν το θέμα της διδακτορικής διατριβής του γράφοντος (Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, με την οικονομική υποστήριξη του Ιδρύματος Παναγιώτη και Έφης Μιχελή).

Read more:

Σημαντικός μυκηναϊκός οικισμός αποκαλύφθηκε στον Αντικάλαμο

Ελευθερία online, 10-03-2013

Σημαντικός είναι ο αρχαίος οικισμός, των μυκηναϊκών χρόνων, που έχει βρεθεί στον Αντικάλαμο, κοντά στον υποσταθμό της ΔΕΗ, κατά τις εργασίες κατασκευής του αυτοκινητόδρομου. Αυτό τόνισε στην "Ε" η προϊσταμένη της ΛΗ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Αννα Καραπαναγιώτη. «Πέσαμε σε κάτι πολύ σημαντικό και πρέπει να κάνουμε την καλύτερη δυνατή τεκμηρίωση», παρατήρησε η προϊσταμένη, ενημερώνοντας πως συνεχίζονται οι ανασκαφές. Επεσήμανε πως «είναι ο πρώτος οικισμός, που ανακαλύπτεται τόσο κοντά στην πόλη της Καλαμάτας. Μέχρι τώρα είχαμε οικισμούς στην Πυλία, ενώ στην ευρύτερη περιοχή, στην Αρχαία Θουρία, έχουν βρεθεί τάφοι και νεκροταφεία». Σημείωσε ότι στον οικισμό βρέθηκαν κομμάτια από τοιχογραφίες και ειδώλια, μικρά πήλινα αγαλματάκια. Εκτίμησε πως ο οικισμός που χρονολογείται εδώ 3.000 χρόνια, από τη μυκηναϊκή εποχή, ήταν σε πλαγιά με καταπληκτική θέα. Η κ. Καραπαναγιώτη παρατήρησε ότι η αρχαιολογική έρευνα και αποστολή θα ολοκληρωθεί, όπως απαιτείται, χωρίς να καθυστερήσει η κατασκευή του αυτοκινητόδρομου.

Read more:

Χρυσός και ελεφαντόδοντο από ναυάγιο του 14ου π.Χ. αιώνα. Ομιλία τούρκου αρχαιολόγου, ερευνητή του πλοίου

Maria Thermou, Το Βήμα, 08-03-2013

Προϊόντα και εμπορεύματα από εννέα διαφορετικούς πολιτισμούς, από τη Σικελία στα δυτικά ως τη Μεσοποταμία στα ανατολικά μετέφερε το πλοίο του τέλους του 14ου π. Χ. αιώνα, που είχε ναυαγήσει στην ανατολική ακτή του Ουλουμπουρούν (Μεγάλου Ακρωτηρίου) στην περιοχή της Αντάλιας στη νότιο - δυτική Τουρκία. Τεράστια και η επιχείρηση λοιπόν, που κράτησε χρόνια, οργανώθηκε στη σύγχρονη εποχή για την έρευνα αυτού του ναυαγίου, το οποίο έδωσε πλούσια και εντυπωσιακά ευρήματα. 

Εχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον έτσι να παρακολουθήσει κανείς την διάλεξη του τούρκου καθηγητή Ενάλιας Αρχαιολογίας κ. Τσεμάλ Πουλάκ με θέμα: «Φέρνοντας στο φως το αρχαιότερο ποντοπόρο πλοίο - Ναυάγιο της Υστερης Εποχής του Χαλκού στο Ουλουμπουρούν της Τουρκίας», που θα δοθεί στο Μουσείο Ακρόπολης στις 14 Μαρτίου, ώρα 19.00. Διοργανωτής είναι ο Εκδοτικός οίκος Μέλισσα, που καθιερώνει από φέτος -και κάθε άνοιξη- σειρά ετήσιων διαλέξεων στη μνήμη του ιδρυτή του, Γιώργου Ραγιά με προσκεκλημένους επιστήμονες διεθνούς κύρους και με θέματα της ελληνικής ιστορίας, τέχνης και αρχιτεκτονικής διαμέσου των αιώνων, όπως και οι τομείς που καλύπτει ο εκδοτικός οίκος. Τον ομιλητή θα προλογίσει ο ομ. καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Χρίστος Ντούμας.

Read more:

Ancient Technologies and Crafts 1-12 July 2013, Thessaloniki, Greece

International Hellenic University

Course Summary

Progress and innovation in technology were of exceptional importance for the development of ancient societies. Ancient technologies and crafts are of interest to archaeologists, historians and other scientists as well. The International Hellenic University Summer School in Ancient Technologies and Crafts offers the opportunity to study different aspects of the technological advances of ancient cultures, mainly that of ancient Greece, revealing the unique technological level that in fact the ancient civilizations had reached.

During the course, the state of the art in historical research along with the recent scientific techniques applied to the analysis of archaeological findings will be presented by senior academics and field archaeologists who are experts in various research areas, such as the exploitation of natural resources, the crafts exercised in everyday life or recorded by state bureaucracy, the building and naval technologies, the outcomes of the interconnection between technology and science or technology and ideology, etc.

Program Structure

The series of lectures are arranged in three interconnected themes. Every year the school will focus on at least two research areas from each theme, with a variety of lectures offered for each field. For 2013, the series of lectures offered are:

Introductory Lecture: An Introduction to the Ancient Greek Technology, by Prof. Dr Th. Tassios, Civil engineer, Professor Emeritus, National Technical University, Athens, Greece, President of the Association of Ancient Greek Technology Studies, Member of the Academy of Sciences of Turin.

1. From Material Resources to Final Products
Textile Manufacture: From Fibre to Fabric, by Prof. Dr Marie-Louise Nosch, Director of the Centre for Textile Research (CTR), Saxo Institute, University of Copenhagen, Holder of the Onassis scholarship for 2013.

Pre-Romam Glassworking, by Dr Despina Ignatiadou, Curator of Metalwork, Associate Director, Archaeological Museum, Thessaloniki, Greece.

Roman and Byzantine Glassworking, by Dr Anastassios Antonaras, Archaeologist, Museum of Byzantine Culture, Thessaloniki, Greece, General Secretary in the council of the Association Internationale pour l'Histoire du Verre-AIHV.

2. Ancient Technology and Science

Metal Alloys and Recipes, by Dr Yannis Bassiakos, Geologist, Research Director, Institute of Materials Science, National Center for Scientific Research “Demokritos”, Editor-in-Chief, J. Archaeological and Anthropological Sciences (by Springer).

Standards in Technology and Economy, by Dr Anna Michailidou, Research Director Emerita, Research Centre for Greek and Roman Antiquity, Institute of Historical Research, The National Hellenic Research Foundation, Member of the research team at Akrotiri excavations, Santorini.

Writing as Communication Technology, by Dr Vassilis Petrakis, Affiliated Researcher at the Research Centre for Greek and Roman Antiquity, Institute of Historical Research, The National Hellenic Research Foundation.

The Antikythera Mechanism: Astronomy and Technology in Ancient Greece, by Prof. Dr J.H. Seiradakis, Professor of Astronomy, Director of the Laboratory of Astronomy at the Aristotle University of Thessaloniki, Greece, Member of  "Pulse" team that was awarded the EU 2005 Descartes Prize for Research.

3. Technology, Art and Ideology

Building Technology and Archaeological Landscapes, by Prof. Dr C. Palyvou, Professor of Architecture, Aristotle University of Thessaloniki, Greece.

Before restoring an architectural monument  you  need to know all about its body and soul: the case of the Propylaia, by Dr A. Tanoulas, Architect, Collaborator of the Committee for the Conservation of the Acropolis Monuments.

Technology, Art and Ideology in Ancient Greek Painting, by Prof. Dr Chryssoula Paliadeli, Professor of Classical Archaeology, Aristotle University of Thessaloniki, Director of the excavations at Vergina, Macedonia, Greece.

Archaeological Landscapes through the Eyes of Artist-Travelers, by Dr F.M. Tsigakou, Art Historian, Curator of Paintings, Prints, and Drawings at the Benaki Museum, Athens, Greece.

Program Director: 
Dr Anna Michailidou, Research Director Emerita, Research Centre for Greek and Roman Antiquity, Institute of Historical Research, The National Hellenic Research Foundation.

The aim of this 2-week intensive school is to make the participants more acquainted with aspects of ancient technologies by providing up-to-date knowledge presented and discussed by the experts of  the relevant fields. It is of great  benefit for the students to study ancient technologies and crafts in a location such as Northern Greece where in recent years major works in preservation have been accomplished by applying modern techniques and ideas and the  museum exhibitions display impressive results of ancient technologies. 

Further information and online application form


Watch the video of the lecture that Kostas Paschalidis gave about the history of Athens National Archaeological Museum (5 March 2013)

Ιδρύθηκε από την αρχή ως "Εθνικόν" και παρά τις πιέσεις να ονομαστεί "Κεντρικόν" διέσωσε τον αρχικό του τίτλο. Aποπερατώθηκε με ζήλο για να πλαισιώσει τους βασιλικούς γάμους του διαδόχου Κωνσταντίνου και της Σοφίας, στέγασε τα σπουδαιότερα αριστουργήματα της αρχαίας ελληνικής τέχνης, με νόμο που προέβλεπε να συγκεντρώνονται στο εξής εκεί τα μεγαλύτερα ευρήματα της σκαπάνης και αποτέλεσε από τις πρώτες μέρες της λειτουργίας του τον κεντρικό χώρο συντήρησης και αποκατάστασης των αρχαιοτήτων της χώρας.

Εκκενώθηκε σχεδόν εν μία νυκτί για το φόβο των βομβαρδισμών, στους μήνες που διήρκεσε το Αλβανικό Έπος. Χρησιμοποιήθηκε ως χώρος συναυλιών της Κρατικης Ορχήστρας, ως Υγειονομείο και ως προσωρινό κρατητήριο στην Κατοχή. Βομβαρδίστηκε ανελέητα και έχασε τη στέγη του στα Δεκεμβριανά, γιατί βρέθηκε στη ζώνη του πυρός. Κινδύνευσε να μετατραπεί σε έδρα του Άρειου Πάγου, αλλά αποκαταστάθηκε ως Μουσείο χάρη στις επιδέξιες διπλωματικές κινήσεις των διευθυντών του, αμέσως μετά τον Πόλεμο.

Επανεξέθεσε το σύνολο των Συλλογών του δύο φορές μέσα στα τελευταία 65 χρόνια φτάνοντας τα 10.000 τετραγωνικά μέτρα μόνιμων εκθέσεων, με δεκάδες χιλιάδες αρχαιότητες σε προθήκες και διακόσιες χιλιάδες καταγεγραμμένες στις αποθήκες του. Έχει εξυπηρετήσει περί τις 9.000 διαφορετικές μελέτες ειδικών επιστημόνων από όλο τον κόσμο στα 130 χρόνια της λειτουργίας του, καθώς και δεκάδες περιοδικές εκθέσεις με τεράστια επιτυχία, ενώ τα τελευταία 15 χρόνια εκπονεί και παρουσιάζει αναρίθμητα εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές και βέβαια, δέχεται ετησίως πολλές εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες.  

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Το αθόρυβο θαύμα στο κέντρο της πόλης σε μία διάλεξη, που φιλοδοξεί να σκιαγραφήσει το αδύνατο. Τα 130 χρόνια της Ιστορίας ενός δημόσιου και μοναδικού στον κόσμο Ιδρύματος.


Nestor 40.2 (February 2013) is available for download

Nestor 40.2 (February 2013) is available for download at

H ανασκαφική έρευνα στην Ανατολική Αχαΐα, στο πλαίσιο των μεγάλων έργων

Erophili Kolia, Archaeology & Arts, 04-03-2013

Η κατασκευή μεγάλων τεχνικών έργων στην Αχαΐα τα τελευταία πέντε χρόνια, της Ολυμπίας Οδού και της Νέας Σιδηροδρομικής Γραμμής Αθηνών-Πατρών (τμήμα Κιάτο-Ροδοδάφνη) είχε ως επακόλουθο τη διενέργεια εκτεταμένων ανασκαφών. Αρχικά διανοίχθηκαν εκατοντάδες δοκιμαστικές τομές στην πορεία του νέου οδικού άξονα που σε γενικές γραμμές ακολουθεί την υφιστάμενη Εθνική Οδό και της Νέας Σιδηροδρομικής Γραμμής, σε αρκετές από τις οποίες εντοπίστηκαν αρχαία κατάλοιπα. Οι περισσότερες θέσεις με αρχαία εντοπίστηκαν στο ανατολικό τμήμα της Αχαΐας, στην Αιγιάλεια. Η παραλιακή ζώνη από τα σημερινά σύνορα της Αχαΐας με την Κορινθία ως το Αίγιο παρουσιάζει πυκνή και συνεχή κατοίκηση από τη Νεολιθική εποχή ως τις μέρες μας. Τα ευρήματα από τις ανασκαφές που πραγματοποιούνται στην Αιγιάλεια είναι ιδιατέρως σημαντικά, μεταβάλλοντας στην κυριολεξία την εικόνα που είχαμε μέχρι τώρα για την περιοχή, με τον εντοπισμό νέων, άγνωστων θέσεων που χρονολογούνται από την Πρωτοελλαδική εποχή έως τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες.

Read more:

The Egyptian Fortress in Jaffa

Aaron A. Burke & Martin Peilstöcker, Popular Archaeology March 2013

Situated on the central coast of Israel, on the south side of Tel Aviv, and 60 km to the northwest of Jerusalem, Jaffa’s antiquity and importance as a Mediterranean port was well established before the resumption of excavations in 2008 by the Jaffa Cultural Heritage Project. While the biblical texts have served as a primary historical referent, Jaffa’s importance in other periods is much more clearly understood in classical sources including Josephus, but also even from Egyptian New Kingdom literature and administrative documents. Following excavations during the 1950s of the archaeological remains of an Egyptian fortress in Jaffa, a fortress that existed for most of the Late Bronze Age (ca. 1460 to 1130 BC), seeking to understand Jaffa’s role in the Egyptian New Kingdom imperial control of Canaan became of paramount importance.

In 2007 the Jaffa Cultural Heritage Project was established by Aaron A. Burke of the Cotsen Institute of Archaeology at the University of California, Los Angeles and Martin Peilstöcker of the Israel Antiquities Authority. The project’s overarching goal is to facilitate long-term research of Jaffa’s cultural heritage through the integration of research and salvage excavations, cultural and historical studies, and multidisciplinary scientific approaches to Jaffa’s history and archaeology. Central to this objective was the renewal of excavations on the mound of ancient Jaffa (Tel Yafo). As part of the initial phase of the project, the Kaplan Excavations Publication Initiative was conceived to provide an in-depth analysis of the unpublished excavations by the site’s most prolific excavator, Jacob Kaplan, who conducted excavations on behalf of the municipality of Tel Aviv-Jaffa and the Israel Department of Antiquities and Museums from 1955 to 1974. We present here the preliminary results of our synthesis of the results of the old excavations since the resumption of excavations in the same area in 2011 by the Jaffa Cultural Heritage Project.

Read more: