ΔΕΥΤΕΡΑ 21.04.2014

ΣΥΝΘΕΤΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

  • A +
  • A
  • - A

Για να γράψετε σχόλια, πατήστε τον τίτλο της κάθε είδησης.

To Ιερό Κορυφής του Βρύσινα, νοτίως του Ρεθύμνου. Έρευνες και προβληματισμοί

Ίρις Τζαχίλη, Αρχαιολογία & Τέχνες, 11-02-2013

Όταν σηκώνει κανείς τα μάτια του από το Ρέθυμνο προς το νότο στρέφοντας τα νώτα του στη θάλασσα, το βλέμμα του καθηλώνεται στον ορεινό όγκο του Βρύσινα, και κυρίως στην υψηλότερη κορυφή του, το Άγιο Πνεύμα (υψόμετρο 858 μ.), που δεσπόζει στην οροσειρά του Βρύσινα, στο νότιο τμήμα της. Ο λόφος είναι ορατός περιμετρικά από τα βόρεια υψίπεδα, από τη θάλασσα, από την κοιλάδα του Λατζιμά στα ανατολικά, και στα δυτικά από τον Γάλλο και από την περιοχή και το νεκροταφείο των Αρμένων. Για αιώνες ο υψηλός λόφος με τα μικρά κτίσματα της κορυφής, και κυρίως την εκκλησία του Αγίου Πνεύματος, είναι ένα τοπόσημο που τραβά το βλέμμα, αναπόδραστα, ένας τόπος μιας δυνάμει πολλαπλής σηματοδότησης.

Όταν αντίστροφα κινηθεί κανείς προς την κορυφή ακολουθώντας τον σύγχρονο δρόμο, ή ένα από τα παλιά μονοπάτια που συγκλίνουν προς τα εκεί και τα οποία ακολουθούν τα σημερινά κοπάδια από γιδοπρόβατα, αποκτά μια άλλη εικόνα. Αλλιώς φαίνονται τα πράγματα από την κορυφή. Η αμφίδρομη θέα προς όλη την περιοχή εκδιπλώνεται σε όλο της το μεγαλείο συμπεριλαμβάνοντας και την κοιλάδα του Αγίου Βασιλείου. Από την κορυφή έχει κανείς μια συνολική θέα του περίγυρου, μία συγκεντρωτική «γεωγραφική» εικόνα. Μπορεί να παρατηρήσει και να εκτιμήσει καλύτερα τα ανθρωπογενή ιστορικά τοπία και τους ποικίλους τρόπους διαμόρφωσής τους από τους κατάφυτους λόφους με ελιές και κυπαρίσσια, τους υψηλότερους λειμώνες, τις πεζούλες, τα «βιοτεχνικά» δάση βελανιδιάς και τις προστατευμένες κοιλάδες με τις πηγές. Γι’ αυτό ήταν πάντα θέση βίγλας, όσο μπορούμε να γνωρίζουμε, από τον Ύστερο Μεσαίωνα και μετά, έως σήμερα που είναι σημείο παρατήρησης πιθανών εστιών πυρκαγιών από την Πυροσβεστική.

Περισσότερα: http://archaiologia.gr

Το μείζον θέμα των αρχαιοτήτων στο σταθμό Βενιζέλου του Μετρό Θεσσαλονίκης

Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, δελτίο τύπου

Η ανασκαφή που πραγματοποιήθηκε από την 9η ΕΒΑ στην περιοχή του σταθμού Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη έφερε στο φως με εντυπωσιακή πληρότητα την «καρδιά» της κοσμικής πόλης των βυζαντινών χρόνων: τμήμα μήκους 76 μ. του κεντρικού πλακόστρωτου δρόμου (decumanus) σε πολύ καλή κατάσταση διατήρησης, κτηριακά λείψανα της πόλης από τον 6ο έως και τον 9ο αιώνα μ.Χ., αλλά και μεγάλα δημόσια οικοδομήματα του 7ου αιώνα, φαινόμενο εξαιρετικά σπάνιο για τον βυζαντινό κόσμο. Ο κεντρικός οδικός άξονας της βυζαντινής πόλης εκτείνεται σε βάθος έξι μέτρων κάτω από τη σύγχρονη Εγνατία οδό, χαραγμένος στην ίδια κατεύθυνση, ενώ η σήραγγα του ΜΕΤΡΟ βρίσκεται και αυτή στην ίδια κατεύθυνση σε μεγαλύτερο βάθος (περίπου 11 μέτρα). Πρόκειται για μια πραγματική «εικονογράφηση» της διαχρονικής πολεοδομικής εξέλιξης της Θεσσαλονίκης, μια μοναδική περίπτωση όπου διαδοχικές ιστορικές φάσεις της πόλης, το παρελθόν και το παρόν της, μπορούν να ιδωθούν ως ένα σύνολο.

Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο γνωμοδότησε την προηγούμενη εβδομάδα υπέρ της απόσπασης και της μεταφοράς των αρχαιοτήτων στο στρατόπεδο Παύλου Μελά της δυτικής Θεσσαλονίκης, συναινώντας στην εισήγηση των τεχνικών της ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ. Λόγω της ιδιαίτερης σημασίας του θέματος ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, στη συνάντηση που είχε με τον Αναπληρωτή Υπουργό ΠΑΙΘΠΑ κο Κ. Τζαβάρα στις 23/1, ζήτησε από τον κύριο Υπουργό να μην παρθεί η τελική απόφαση για την τύχη των αρχαιοτήτων πριν πραγματοποιηθεί αυτοψία στο χώρο των μελών του ΚΑΣ, με τη συνδρομή των αρμόδιων τεχνικών υπηρεσιών της ΓΓ Πολιτισμού και της 9ης ΕΒΑ, ώστε να εξαντληθούν όλες οι εναλλακτικές δυνατότητες για τη διατήρηση των αρχαιοτήτων κατά χώραν ορατών εντός του σύγχρονου σταθμού. Ο Αναπληρωτής Υπουργός προχώρησε τελικά στην υπογραφή της σχετικής Υπουργικής Απόφασης, με την οποία η δυνατότητα της πόλης της Θεσσαλονίκης να κερδίσει ένα μοναδικό αρχαιολογικό χώρο μέσα σε έναν υπόγειο σταθμό, θα χαθεί οριστικά.

Περισσότερα: http://sea.org.gr

Fitch Laboratory - Introduction to Ceramic Petrology Course 2013

Βρετανική Σχολή Αθηνών

In June 2013, the Fitch Laboratory will hold a two-week postgraduate training course providing an introduction to ceramic petrology, building upon the Laboratory’s established reputation on ceramic petrology applications and its extensive reference collections of geological and ceramic thin sections.

The course is open mainly to people with no (or limited) previous experience on petrology although familiarity with archaeological ceramics will be useful. It is an excellent introduction for students already (or hoping to embark) on a Master’s or research degree in archaeological materials, as well as for postdoctoral researchers interested in being familiar with ceramic petrology applications. Although the focus is primarily with ceramic materials, the skills learnt are applicable to the study of lithics, building materials, pigments and soils.
The course comprises daily lectures and practicals introducing to optical polarizing light microscopy, the identification of main rock-forming minerals, the classification of rock types, the use and interpretation of geological maps and, subsequently, the analysis of ceramic thin sections to reconstruct provenance and technology. Furthermore, a field class to Aegina, including a visit to a traditional pottery workshop, provides practical experience on prospection for pottery raw materials and sampling, as well as contemporary potting practices. Towards the end, each participant has the opportunity to undertake a case study project. In total, the course includes 18 hours of lectures, 26 hours of laboratory practicals, 10 additional contact hours for project accomplishment, plus a day-fieldtrip.

A course manual and a fieldtrip guide are provided for participants covering all aspects of the course and further reading, and a certificate of attendance is issued for each participant upon course completion. The course co-coordinators and instructors are Dr Evangelia Kiriatzi (Director, Fitch Laboratory) and Dr Ruth Siddall (Senior Lecturer, Earth Science/Dean of Students, UCL).

Dates: 3 – 14 June 2013.

Course Fee: The course fee includes tuition, accommodation, fieldtrip expenses, all teaching materials, BSA membership for a month including 24 hour access to the superb
library and entry to archaeological sites and museums, plus daily coffee and biscuits, packed lunch for the fieldtrip and a welcome and a farewell meal. The fee is 900€ for shared accommodation in double rooms and 1000€ for single accommodation. Self-catering accommodation (including breakfast) will be provided at the BSA Hostel, next to the Fitch Laboratory building. Travel to and from Athens is the sole responsibility of the course participant.

The course is limited to 10 places. Post-graduate students are recommended to apply to their universities for financial support; limited funding may be available (to cover part of the fees) for students who would otherwise be unable to attend and they should express their interest in such financial support in their application.

Applications forms can be downloaded from the BSA website. Applications should be submitted to the Fitch Laboratory administrator, Ms Zoe Zgouleta via e-mail (flsecretary@bsa.ac.uk).

Closing date: 8 March 2013.

References must also be received by then through e-mail: it is the applicant’s responsibility to ensure that the reference is sent. The successful candidates will hear by early April 2013.

For further information, please check the relevant sections on the British School at Athens web pages (http://www.bsa.ac.uk/) or contact either of the two course coordinators, Dr Evangelia Kiriatzi (fldirector@bsa.ac.ukfldirector@bsa.ac.uk) or Dr Ruth Siddall (r.siddall@ucl.ac.uk).

5 ημέρες προσφορών από τις εκδόσεις Καπόν. 7-11 Φεβρουαρίου 2013

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ - ΙΣΤΟΡΙΑ - ΤΕΧΝΗ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ - ΘΕΑΤΡΟ - ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΙΑΤΡΙΚΗ

Αγαπητοί φίλοι, σας περιμένουμε στα γραφεία μας (Μακρυγιάννη 23-27, 117 42 Αθήνα, 4ος όροφος) από την Πέμπτη, 7 Φεβρουαρίου, έως και τη Δευτέρα 11 Φεβρουαρίου, για να σας προσφέρουμε τα βιβλία μας σε ειδικές τιμές και με δώρα (αφίσες, σελιδοδείκτες κ.α.)

Περισσότερα: http://kaponeditions.gr

Επίσκεψη μαθητών Δημοτικών Σχολείων στον προϊστορικό οικισμό της Αγίας Παρασκευής στο πλαίσιο της συνεργασίας της ΙΔ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων με τις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Φθιώτιδας.

Την ανασκαφή την οποία διεξάγει η ΙΔ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων από το 2006 στη θέση ‘’Πλατάνια’’ Αγίας Παρασκευής Λαμίας επισκέφτηκαν στις 1 Φεβρουαρίου μαθητές των μεγαλύτερων τάξεων των Δημοτικών Σχολείων Μεγάλης Βρύσης, Αγίας Παρασκευής και Νέας Μαγνησίας. Πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες προϊστορικές θέσεις της Κεντρικής Ελλάδας με συνεχή κατοίκηση τουλάχιστον από την Νεότερη Νεολιθική περίοδο μέχρι την ΄Υστερη εποχή του Χαλκού, η οποία συνεχίστηκε και στους ιστορικούς χρόνους.  

Η ανασκαφή στη σημερινή της φάση επικεντρώνεται στην αποκάλυψη τμημάτων ενός ακμαίου οικισμού της Μεσοελλαδικής περιόδου (2000-1600 π.Χ.). ΄Εχει έρθει στο φως μεγάλος αριθμός αψιδωτών και ευθύγραμμων οικοδομημάτων εκατέρωθεν δρόμων, εντυπωσιακά καλής διατήρησης, τόσο ως προς τη λίθινη θεμελίωση των τοίχων τους όσο και προς την οικοσκευή τους, που διασώθηκε στη θέση της κάτω από το στρώμα της πεσμένης πλίνθινης ανωδομής. Μεγάλα αποθηκευτικά αγγεία και μικρότερα αγγεία καθημερινής χρήσης, λίθινα και οστέινα εργαλεία είναι μερικά από τα ευρήματα που υποδηλώνουν τις καθημερινές ασχολίες των κατοίκων καθώς και τις εμπορικές και πολιτισμικές τους επαφές με κοντινές και απομακρυσμένες περιοχές της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας. Οι επαφές αυτές ευνοήθηκαν από τη σχέση του οικισμού με τη θάλασσα, η οποία, όπως απέδειξαν οι παλαιογεωγραφικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, βρισκόταν την εποχή εκείνη σε πολύ μικρή απόσταση από τον οικισμό.  

Οι μαθητές ενημερώθηκαν από τους αρχαιολόγους για την προϊστορία της περιοχής και παρακολούθησαν από κοντά την διεξαγωγή της ανασκαφής συνομιλώντας με τα μέλη του ανασκαφικού συνεργείου.  

Η εκπαιδευτική αυτή δράση εντάσσεται στο πλαίσιο μιας νέας φάσης συνεργασίας της ΙΔ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων με τις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, με στόχο την ευαισθητοποίηση των μαθητών σε θέματα πολιτισμού και τη γνωριμία τους με την τοπική ιστορία μέσα από τα πορίσματα της αρχαιολογικής έρευνας. Η συνεργασία εγκαινιάστηκε με την πρόσφατη συνδιοργάνωση της ημερίδας «Γνωριμία με τα Μουσεία της Φθιώτιδας και τα Εκπαιδευτικά τους Προγράμματα» με τη συμμετοχή 300 εκπαιδευτικών και συνεχίζεται με τις επισκέψεις σχολείων σε επιλεγμένους χώρους ανασκαφής και την πραγματοποίηση διαλέξεων αρχαιολόγων σε σχολεία περιοχών με αρχαιολογικό ενδιαφέρον.   

Σύλλογος Μεταπτυχιακών Φοιτητών του Τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογίας του ΕΚΠΑ: Παρουσίαση του τόμου των πρακτικών με θέμα "Πόλη και Ύπαιθρος στη Μεσόγειο"

Ο Σύλλογος Μεταπτυχιακών Φοιτητών του Τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών σας προσκαλεί στην παρουσίαση του τόμου των πρακτικών του πρώτου συνεδρίου νέων ερευνητών με θέμα "Πόλη και ύπαιθρος στη Μεσόγειο", που πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογίας. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη, 12 Φεβρουαρίου 2013 και ώρα 19:00 στο αμφιθέατρο Άλκης Αργυριάδης του Πανεπιστημίου Αθηνών (κεντρικό κτήριο, Πανεπιστημίου 30)

Πρόσκληση

"Προοπτική και Πολιτισμός: Η σημασία της στρατηγικής σε τρεις τομείς του πολιτισμού": Ημερίδα του Συνδέσμου Υποτροφιών Ιδρύματος Α.Γ. Λεβέντη

Προοπτική και Πολιτισμός:
Η σημασία της στρατηγικής σε τρεις τομείς του πολιτισμού

Οργάνωση εσπερίδας: Σύνδεσμος Υποτρόφων Ιδρύματος Α.Γ. Λεβέντη (Ελλάδας)
Τόπος: Σπίτι της Κύπρου
Ημερομηνία: 18 Φεβρουαρίου 2013 

17.30-17.45 Χαιρετισμοί. Εκπρόσωπος από το Σπίτι της Κύπρου Δρ Σοφία Αντωνιάδου, Πρόεδρος Συνδέσμου Υποτρόφων Ιδρύματος Α.Γ. Λεβέντη (Ελλάδας)

17.45-18.05: Θεματική ενότητα 1. Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και σύγχρονος πολιτισμός

17.45-17.55. Ασπασία Λούβη (Γενική Διευθύντρια Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς, Δρ Βυζαντινολόγος), "Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη: δέσμευση απέναντι στην κοινωνία ή γκρίζα διαφήμιση;"

17.55-18.05. Βασίλης Χαλκιάς (Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας Λειτουργίας και Συντήρησης της Αττικής Οδού "Αττικές Διαδρομές A.E.", "Διαδρομές Πολιτισμού στην Αττική Οδό"

18.05-18.30: Διάλειμμα για καφέ

18.30-18.55: Θεματική ενότητα 2. Πολιτισμός και εξωτερική πολιτική

18.30-18.40. Δημήτρης Τζανάκης (Εμπειρογνώμων, Πολιτιστικός Σύμβουλος Υπουργείου Εξωτερικών), "Εξωτερική Πολιτική : Η πολιτιστική διάσταση και η περίπτωση της Ελλάδος"

18.40-18.50. Σωφρόνης Παραδεισόπουλος (Διευθυντής Παραρτήματος Οδησσού Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού), "Άσκηση πολιτιστικής διπλωματίας. Η παρουσία του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού στην Ουκρανία"

18.50-19.10: Θεματική ενότητα 3. Πόσο κράτος και πόσο ιδιώτες στην αξιοποίηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς

18.50-19.00. Αλεξάνδρα Μπούνια (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Μουσειολογίας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου), "Διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς: διερεύνηση δυνατοτήτων συνεργασίας μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα"

19.00-19.10. Σταύρος Μπένος (τ. Υπουργός, Πρόεδρος Δ.Σ. Σωματείου ΔΙΑΖΩΜΑ), "Ο ρόλος των πολιτών στην ανάδειξη των μνημείων"

19.10-20.15. Συζήτηση. Συντονίστρια: Μαίρη Αδαμοπούλου (Δημοσιογράφος, εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ)

Παρέμβαση:

Θεματική Ενότητα 1: Νικολέττα Μέντη (Υπεύθυνη Επικοινωνίας, Μουσείο Μπενάκη)                  

Θεματική Ενότητα 2: Άρτεμις Ζενέττου (Διευθύνουσα Σύμβουλος, Ίδρυμα Fulbright)                   

Θεματική Ενότητα 3: Γιώργος Βαβουρανάκης (Λέκτορας Προϊστορικής Αρχαιολογίας, ΕΚΠΑ)

Πρόσκληση

Πρόγραμμα

Πρωτοβουλία Πολιτών για διεκδίκηση του αναπτυξιακού έργου ΕΣΠΑ Ανάδειξης του Νεολιθικού Οικισμού Αυγής στην Καστοριά

Για λόγους ήσσονος σημασίας, που μόνο κοινωνική και οικονομική ακινησία προκαλούν, έχει μπλοκαριστεί η διαδικασία υλοποίησης του αναπτυξιακού έργου ΕΣΠΑ για την ανάδειξη του Νεολιθικού Οικισμού Αυγής μέσω της ανάπλασής του σε επισκέψιμο αρχαιολογικό χώρο με έμφαση στις εκπαιδευτικές δράσεις. Tο ενδιαφέρον των πολιτειακών φορέων για το έργο αυτό είναι ανύπαρκτο. Είναι ανάγκη να δημιουργήσουμε μια πρωτοβουλία πολιτών και να διεκδικήσουμε ΕΜΕΙΣ ως ενεργοί πολίτες το θετικά αξιολογημένο αυτό έργο από τη Διαχειριστική Αρχή της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας ήδη από τον Ιούνιο του 2011 με ποσό ύψους 1.800.000 €, που ενώ ήταν έτοιμο για ένταξη παγιδεύτηκε σε γρανάζια υπηρεσιών και κινδυνεύει να πεθάνει, όπως άλλωστε και ολόκληρη η οικονομία της περιοχής μας.

Πρέπει ως πολίτες να διεκδικήσουμε την ολοκλήρωση του αναπτυξιακού έργου ΕΣΠΑ για την ανάδειξη και αναβάθμιση του Νεολιθικού Οικισμού Αυγής. Απαιτούμε από τους υπεύθυνους φορείς τα αυτονόητα! Θέλουμε να πραγματοποιηθεί το όραμα της Αυγής!

Περισσότερα

Η Εποχή Χαλκού στην Ήπειρο (Μέρος Δ΄). Η Ύστερη Χαλκοκρατία: η μεταλλοτεχνία-μικροτεχνία

Χρήστος Ν. Κλείτσας, Αρχαιολογία & Τέχνες, 28-01-2013

Η μεταλλοτεχνία της Ύστερης Εποχής Χαλκού στην Ήπειρο παρουσιάζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Περιλαμβάνει ικανές ποσότητες χάλκινων ή ακριβέστερα μπρούντζινων αντικειμένων, κατασκευασμένων από κράμα χαλκού με κασσίτερο. Μοναδική εξαίρεση ως προς το υλικό κατασκευής συνιστούν χρυσό έλασμα και χρυσή χάντρα. Εργαλεία (κυρίως πελέκεις και μαχαίρια) και όπλα (κυρίως ξίφη-εγχειρίδια και αιχμές δοράτων) αποτελούν χρηστικά αντικείμενα της καθημερινότητας του «νοικοκυριού». Διαφορετικά ή παράλληλα είναι συμβολικά τέχνεργα «γοήτρου», που δηλώνουν την εξουσία και το κύρος του κατόχου. Αυτά συχνά αποκτώνται στο πλαίσιο άσκησης εμπορίου, ανταλλαγής «δώρων» ή ευρύτερων κοινωνικών διεργασιών, οι οποίες τεκμηριώνονται από νεότερες εθνογραφικές μελέτες.

Η ποσότητα και η ποιότητα των χάλκινων αντικειμένων έρχεται σε αντίθεση με την κυρίαρχη συντηρητική εικόνα της εγχώριας χειροποίητης κεραμικής παραγωγής και κατανάλωσης. Βρίσκονται σε κιβωτιόσχημους και λακκοειδείς τάφους ως κτερίσματα (ακέραια όπλα και κοσμήματα), που συνοδεύουν τον νεκρό στη μετά θάνατον ζωή. Δεύτερη πηγή προέλευσης αποτελούν οι δύο θησαυροί χάλκινων αντικειμένων (εργαλεία) της Στεφάνης Πρέβεζας και της Καταμάχης Ιωαννίνων. Περιέχουν ακέραια-λειτουργικά αντικείμενα για αντιπραγματισμό και χρήση, φθαρμένα αντικείμενα για επιδιόρθωση ή θραυσμένα για την κατασκευή νέων. Αρκετά από τα χάλκινα αντικείμενα συνιστούν μεμονωμένα και τυχαία ευρήματα (όπλα και εργαλεία), τα οποία πιθανόν εξυπηρετούσαν αδιάγνωστες σήμερα αναθηματικές λειτουργίες.

Περισσότερα: http://archaiologia.gr

Nέος κύκλος επιστημονικών εκδηλώσεων της Γαλλικής Σχολής Αθηνών

Το 2013 το πρόγραμμα των επιστημονικών εκδηλώσεων της Γαλλικής Σχολής Αθηνών εξελίσσεται και εμπλουτίζεται. Το Σεμινάριο της Δευτέρας (που διεξαγόταν 2 φορές το μήνα) διασπάται σε δύο κύκλους εκδηλώσεων, σε δύο διαφορετικές μέρες της εβδομάδας.

Από τον Φεβρουάριο του 2013 η Γαλλική Σχολή Αθηνών οργανώνει ένα νέο κύκλο μηνιαίων εκδηλώσεων την Πέμπτη στις 19:00. Το πρόγραμμα, ανοιχτό στην ευρύτερη επιστημονική κοινότητα, καλύπτει τους διαφορετικούς επιστημονικούς χώρους (Αρχαιολογία, Ιστορία και Ιστορία της Τέχνης, Φιλολογία, Ανθρωπολογία) και χρονολογικές περιόδους (Πρωτοϊστορία, Αρχαιότητα, Βυζαντινή Περίοδο, Νεότερη και Σύγχρονη Εποχή) που αφορούν οι έρευνες που διεξάγονται στα πλαίσια των προγραμμάτων της Γαλλικής Σχολής.

Η πρώτη διάλεξη θα πραγματοποιηθεί  την Πέμπτη 14 Φεβρουαρίου

Anna TOUCHAIS (Επιστημονική συνεργάτης της ΓΑΣ), Gilles TOUCHAIS (Université Paris 1): 'Tο Άργος από τη Μέση στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού : νέες θεωρήσεις από το λόφο της Ασπίδας και τις όχθες του ρέματος της Δειράδας' 

Eπίσης, η Γαλλική Σχολή Αθηνών διοργανώνει ένα Εργαστήρι νέων ερευνητών, που θα διεξάγεται τη Δευτέρα στις 15:00. Οι συναντήσεις αυτές προσφέρουν στα Επιστημονικά Μέλη της Σχολής και γενικότερα στους νέους ερευνητές (υπότροφους προηγούμενων ετών, ερευνητές συνεργαζόμενους στο πλαίσιο των προγραμμάτων της Γαλλικής Σχολής Αθηνών,διδακτορικούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές) τη δυνατότητα να συζητήσουν τις έρευνές τους με τους συναδέλφους τους. Στις συναντήσεις αυτές θα καλούνται να συζητήσουν 2-3 νέοι ερευνητές γύρω αποθέματα επιστημολογίας και μεθοδολογίας που βρίσκονται  στο επίκεντρο τη σύγχρονης έρευνας. Δύο από τις θεματικές που επιλέξαμε για το 2013 είναι το παρελθόν της Μουσικής και του Τοπίου.

Το πρώτο Εργαστήρι θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 25 Φεβρουαρίου

Basma ZEROUALI (École française d’Athènes) Sylvain PERROT (École française d’Athènes): 'La reconstitution du passé musical : problématiques et méthodes (Η ανασύσταση του μουσικού παρελθόντος).'

Το συνολικό πρόγραμμα των επιστημονικών εκδηλώσεων που διοργανώνει η Γαλλική Σχολή Αθηνών είναι διαθέσιμο στον Ιστότοπο της Γαλλικής Σχολής:

http://efa.gr

Archaeologists Excavate Early Bronze Age City of Greater Megiddo

Popular Archaeology, 24-01-2013

Excavations at the site of Tel Megiddo, one of Israel's oldest and largest archaeological excavations, have yielded finds that have added greatly to ancient Levantine archaeological history and established standards for exploration of early Bronze Age settlements in present-day Israel for decades. There, one of the Levant's largest Canaanite temple complexes was discovered and systematically uncovered, and current excavations under the auspices of Tel Aviv University and the directorship of Israel Finkelstein and David Ussishkin have recently uncovered much more, including a large Iron IIA (1000 - 925 BCE) building featuring rows of a total of 18 pillars. 

But farther east of the Tel (mound of the ancient acropolis), in the lower valley adjacent to the Tel, rest largely unexplored remains of the greater settlement of Megiddo. A slight mound in the topography and scatterings of pottery shards and other artifacts have given clues to an anciently settled area, likely associated with the Temple acropolis, but extending over a broader area. Scholars have speculated that it could contain the remains of the city or town that housed the majority of the Megiddo population -- the commoners, workmen, artisans, and merchants who made the ancient Canaanite center hum. For the past few years, a team of archaeologists, students and volunteers under the leadership of Matthew Adams, Director of the Jezreel Valley Regional Project in Israel, have been investigating the large area and have thus far uncovered evidence of a major stone quarry worked by ancient workmen, walls of extensive Early Bronze Age structures, and evidence of a monumental building. They will be returning in 2013 to continue the excavations, focusing on the monumental structure and other selected sections of the area. 

Περισσότερα: http://popular-archaeology.com

Βιβλίο για τις έρευνες 20 μεγάλων υποθέσεων αρχαιοκαπηλίας

ΑΠΕ-ΜΠΕ, 17-01-2013

Είκοσι υποθέσεις «Λαθρεμπόρων Ιστορίας» στις οποίες ένας από τους βασικούς πρωταγωνιστές είναι ο ίδιος, αναπτύσσει στο ομώνυμο βιβλίο του ο ιδιωτικός ερευνητής Γιώργος Τσούκαλης. Οι «Λαθρέμποροι ιστορίας - Επιστροφή των 20 θησαυρών» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Σιδέρη παρουσιάστηκε την Τετάρτη στο ίδρυμα Θεοχαράκη και αποκαλύπτει το παρασκήνιο των σύνθετων ερευνών που χρειάστηκαν για τη διαλεύκανση μεγάλων υποθέσεων αρχαιοκαπηλίας τα τελευταία χρόνια, όπως η κλοπή των αρχαίων από το μουσείο της Κορίνθου το 1990.

Για τον ίδιο τον συγγραφέα το βιβλίο αυτό «δεν είναι μόνο μια απλή περιγραφή των ερευνών μου τα τελευταία είκοσι χρόνια προκειμένου να εντοπιστούν και να επιστραφούν σημαντικές αρχαιότητες ή χαμένα έργα τέχνης. Δεν είναι μόνο η καταγραφή προσπαθειών κινδύνων, κόπων, αγώνων, αγωνιώ , στιγμών απογοητεύσεων και μεγάλων χαρών για να επιτευχθεί αυτός ο σημαντικός σκοπός. Δεν είναι μόνο παρασκήνιο αστυνομικών και διωκτικών ερευνών. Είναι ουσιαστικά ένα από τα μεγαλύτερα κομμάτια της ζωής μου. Σε αυτό αφοσιώθηκα και έδωσα πολλά» Με αυτό το βιβλίο ο κ. Τσούκαλης επιθυμεί να περάσει το μήνυμα ότι «η πολιτιστική κληρονομιά ανήκει σε όλους και είναι εξίσου σημαντική όπως η εδαφικά ακεραιότητα της χώρας μας».

Περισσότερα: http://amna.gr

Τα αινίγματα της αρχαίας Θήβας ζητούν απαντήσεις. Ομιλία του αρχαιολόγου Βασίλη Αραβαντινού στην Αμερικανική Σχολή

Μαρία Θερμού, Το Βήμα, 22-01-2013

Πού πραγματικά  βρισκόταν το μυκηναϊκό ανάκτορο  των Θηβών; Το ερώτημα  είναι  άμεσο,  ο αρχαιολόγος  όμως  και ειδικός στη Γραμμική Β΄ γραφή δρ Βασίλης Αραβαντινός  δεν πρόκειται να  απαντήσει  ευθέως στην ομιλία  του, που θα  δοθεί  την Τρίτη  στην Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών (Αναπήρων Πολέμου 9) στις 7 το βράδυ  με θέμα  «Τα μεγάλα αινίγματα της μυκηναϊκής ανακτορικής Θήβας». Ο λόγος είναι  απλός: Μόλις πριν από  λίγους  μήνες, το καλοκαίρι που  πέρασε  άρχισε ο  ίδιος την ανασκαφή  του κεντρικού ανακτορικού κτηρίου της μυκηναϊκής Θήβας  -σε απαλλοτριωμένο  οικόπεδο μέσα στη σύγχρονη πόλη- η οποία,  όπως  πιστεύει   δεν  είναι μόνον αναγκαία  αλλά είναι  και  ο μοναδικός  τρόπος «προς την οριστική λύση ενός αινίγματος, που ήδη συμπλήρωσε έναν αιώνα». Και  εξηγούμαστε: για πολλές δεκαετίες  η  κυρίαρχη άποψη   είναι,  ότι το ανάκτορο,  η λεγόμενη «Καδμεία» (από το  όνομα του μυθικού  ιδρυτή των Θηβών,  του Κάδμου) βρίσκεται εκεί ακριβώς  όπου  έχει  αποκαλυφθεί το γνωστό κτιριακό συγκρότημα. Νεώτερα  ευρήματα όμως, που  γέννησαν και  νέες  θεωρίες ανατρέπουν  την εικόνα, έτσι  ώστε   να  έχει προκύψει  πλέον  «Ενα από τα σοβαρότερα  προβλήματα της μυκηναϊκής αρχαιολογίας,  που  είναι το ζήτημα της ανασκαφής, της οριοθέτησης και χρονολόγησης του θηβαϊκού ανακτόρου»,  όπως  λέει  ο κ. Αραβαντινός με αρχαιολογική θητεία 30  ετών στην  έρευνα  και μελέτη της  Θήβας.

Ο  βασικότερος  λόγος της  σύγχυσης  είναι, ότι  η μυθολογική  παράδοση  του  Κάδμου συνδέθηκε ασμένως  με τα πρώτα  ανασκαφικά  ευρήματα  του ανακτορικού συγκροτήματος  (το 1921)  κι  αυτό δεν  άλλαξε, παρά  τα  στοιχεία που  άρχισαν  να  έρχονται στο φως από το 1963 -64  και μετά. Το καταπληκτικό  μάλιστα  είναι,  ότι οι ανακαλύψεις, που συνεχίστηκαν από τότε  και ως  σήμερα,  έγιναν σε απομακρυσμένα σημεία της Καδμείας,  εκτός του περιγράμματος του θεωρούμενου ανακτόρου! Με  βάση τα  στοιχεία που προκύπτουν  από το Αρχείο  ενός  άλλου  μυκηναϊκού  ανακτόρου, αυτό  της  Πύλου, το προσωπικό διαφόρων βαθμίδων και ειδικοτήτων, που  θα πρέπει να απασχολούνταν εκεί  ξεπερνούσε τις 8000.Οπως επισημαίνει λοιπόν  ο κ. Αραβαντινός  η εξειδικευμένη εργασία , η διαμονή και ο επισιτισμός του αντίστοιχου σε αριθμούς προσωπικού των Θηβών θα απαιτούσε μια τεράστια  υποδομή, που θα ξεπερνούσε κατά πολύ τις δυνατότητες ενός ή ολίγων κτηρίων, που  έχουν  αποκαλυφθεί.

Περισσότερα: http://tovima.gr

Institute of Classical Studies. Mycenaean Series, Spring 2013

University of London School of Advanced Study

Wednesdays throughout the year at 3.30 pm unless otherwise stated, Senate House South Block Ground Floor G22 / 26.

Organizers: John Bennet, Cyprian Broodbank, Olga Krzyszkowska (Contact: olgak@sas.ac.uk)

16 January. Vassilis Petrakis (Athens), A tale of system reform: the genesis of the 'Mycenaean' literate administrations    

13 February. Pietro Militello (Catania), Texts and contexts: craft production at neopalatial Ayia Triada

6 March (at 5 pm) ICS-BSA SPRING LECTURE. Adamantia Vasilogamvrou (Athens), Tracing the rulers of Mycenaean Laconia: New insights from excavations Ayios Vasileios (Xerokampi) near Sparta    

13 March. Tom Tartaron (Pennsylvania), Local maritime connectivity in the Mycenaean world

15 May (at 5pm) MICHAEL VENTRIS MEMORIAL LECTURE. Athanasia Kanta (Herakleion), The Minoan palatial centre of Monastiraki Amariou in west-central Crete   

Πρόγραμμα και περισσότερες πληροφορίες

Νεολιθικός Οικισμός Αυγής: ανάρτηση video, κειμένου και ppt πρόσφατης ανακοίνωσης

Ερευνητικό Πρόγραμμα Νεολιθικού Οικισμού Αυγής Καστοριάς

Σας γνωρίζουμε ότι στην ιστοσελίδα του Ερευνητικού Προγράμματος Νεολιθικού Οικισμού Αυγής Καστοριάς (http://www.neolithicavgi.gr/?p=1425) καθώς και στο ιστολόγιο της θέσης (http://www.neolithicavgi.blogspot.gr/2013/01/100.html) αναρτήσαμε το βίντεο, το κείμενο και το ppt της ανακοίνωσης Γ. Στρατούλη, Ν. Κατσικαρίδης, Τ. Μπεκιάρης & Β. Τζεβελεκίδη, Ενσωματώνοντας το παρελθόν, προσδιορίζοντας το παρόν, νοηματοδοτώντας το μέλλον: Πρακτικές δομημένης (εν-)απόθεσης στο Νεολιθικό Οικισμό Αυγής Καστοριάς, η οποία παρουσιάστηκε στο Διεθνές Συνέδριο για τα 100 Xρόνια Έρευνας στην Προϊστορική Μακεδονία, 22-24 Νοεμβρίου 2012, Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.

Διαλέξεις με το Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών, ξεκινά η «Αιγεύς - Εταιρεία Αιγαιακής Προϊστορίας»

Ελένη Μάρκου, Κέρδος online, 15-01-2013

Αιγαιακές διαλέξεις, που φιλοδοξούν να σηματοδοτήσουν μια νέα προσέγγιση στην ανοιχτή επικοινωνία μεταξύ της ερευνητικής κοινότητας και κοινού, ξεκινά ο «Αιγεύς - Εταιρεία Αιγαιακής Προϊστορίας» σε συνεργασία με το Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών. Οι διαλέξεις, που θα πραγματοποιούνται στο Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών (οδός Μητσαίων 9, σταθμός μετρό Ακρόπολη) σε μηνιαία βάση από τον Ιανουάριο ως το φθινόπωρο του 2013, θα παρουσιάζουν καινούργια ευρήματα, αλλά και νέες ανασκαφές και ερευνητικές μελέτες για την προϊστορία του Αιγαίου, καθώς και όμορων περιοχών, όπως η Κύπρος και η Μικρά Ασία, από την Παλαιολιθική έως και την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου (Γεωμετρικούς χρόνους).

«Το ενδιαφέρον τους εστιάζεται ως επί το πλείστον στην παρουσίαση νέων ευρημάτων και νέων ανασκαφών, καθώς και στην ίδια την ανασκαφική πράξη, προκειμένου να αποκτηθεί συνολικότερη εικόνα αυτής. Η διεπιστημονική προσέγγιση και ερμηνεία, καθώς και η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε, ανασκαφική ή ερευνητική, αποτελούν επιθυμητά θέματα παρουσίασης και συζήτησης. Επιπλέον, ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη σχέση των αρχαιολόγων και των ανασκαφών με την τοπική κοινωνία, και στο διάλογο με το ακροατήριο στο τέλος κάθε διάλεξης» αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση του Αιγέα.

Οι διαλέξεις (στα Ελληνικά ή στα Αγγλικά) θα ξεκινούν στις 7 μμ. και θα διαρκούν 40-45 λεπτά. Θα ακολουθεί συζήτηση 15-20 περίπου λεπτών. Ο φετινός κύκλος θα εγκαινιαστεί από την αρχαιολόγο δρα Γεωργία Στρατούλη (ΙΖ/ Ε.Π.Κ.Α.) με τη διάλεξη για την επέτειο των δέκα ετών ανασκαφής του νεολιθικού οικισμού Αυγής στην Καστοριά.

Περισσότερα: http://kerdos.gr

Διαβάστε επίσης: http://archaiologia.gr

Πολεμοχαρής ο Μινωικός Πολιτισμός ισχυρίζεται Βρετανός επιστήμονας

in.gr, 16-01-2013

Ο αρχαίος Μινωικός Πολιτισμός, ένας από τους πρώτους της Ευρώπης, είχε ισχυρές πολεμικές παραδόσεις και δεν ήταν τόσο ειρηνικός, όσο γενικά θεωρείται μέχρι σήμερα. Αυτό ισχυρίζεται ο Βρετανός ερευνητής δρ Μπάρι Μολόι του Τμήματος Αρχαιολογίας του βρετανικού πανεπιστημίου Σέφιλντ. Ο Βρετανός αρχαιολόγος, που εδώ και χρόνια έχει συμμετάσχει σε ανασκαφές και μελετά τους ανθρώπους της Εποχής του Χαλκού στην Κρήτη, θεωρεί ότι ο πόλεμος αποτελούσε καθοριστικό γνώρισμα της μινωικής κοινωνίας και βασικό συστατικό της ταυτότητας των Μινωιτών.

Ο Μολόι -που έκανε και σχετική δημοσίευση στο ετήσιο περιοδικό της Βρετανικής Αρχαιολογικής Σχολής Αθηνών- πιστεύει ότι έχει εντοπίσει ένα εντυπωσιακό αριθμό ενδείξεων βίας στα σύμβολα και στα ευρήματα της προϊστορικής Κρήτης. Όπως αναφέρει, τα όπλα και η πολεμική κουλτούρα έβρισκαν την έκφρασή τους ποικιλοτρόπως στα ιερά των Μινωιτών, στους τάφους τους, στους οικισμούς και στις αποθηκευτικές κρύπτες τους, καθώς επίσης στα διάφορα είδη που φορούσαν στο σώμα τους κατά την εκτέλεση των διοικητικών καθηκόντων τους, στις γιορτές τους και για την προσωπική διακόσμησή τους. «Πολύ λίγες ήταν οι σφαίρες κοινωνικών σχέσεων στην Κρήτη που δεν είχαν μια πολεμική συνιστώσα, μέχρι και τα σύμβολα που χρησιμοποιούσαν στη γραφή τους» ισχυρίζεται ο Βρετανός ερευνητής. Όπως επισημαίνει, όταν ανακαλύφθηκε ο Μινωικός Πολιτισμός πριν από περίπου ένα αιώνα, θεωρήθηκε τότε μια ειρηνική κοινωνία, όπου οι πολεμιστές και η βία δεν έπαιζαν σημαντικό ρόλο.

Περισσότερα: http://news.in.gr

Διαβάστε την είδηση στα Αγγλικά: http://shef.ac.uk

Η μυκηναϊκή τέχνη ήταν στρατευμένη

Μαρία Θερμού, Το Βήμα, 15-01-2012

«Στρατευμένη» υπήρξε η μυκηναϊκή τέχνη, όσο κι αν αυτό φαίνεται παράδοξο σήμερα. Εξυπηρετούσε δηλαδή, τους πολιτικούς σκοπούς των ανώτερων οικονομικά στρωμάτων, που μέσω του πολεμικού ιδεώδους προωθούσαν το κύρος και τη δύναμή τους ως νόμιμοι κάτοχοι εξουσίας και διοίκησης. Και ως εκ τούτου υφίστατο περιορισμούς και υπάκουε σε συγκεκριμένες  οδηγίες. Αυτά ανέφερε χθες το βράδυ -Δευτέρα 14 Ιανουαρίου- στην ομιλία του στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στο πλαίσιο των ομιλιών που οργανώνει η Εταιρεία των Φίλων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, ο αρχαιολόγος και μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κ. Αγγελος Παπαδόπουλος. Μελετώντας την εικονογραφία και γενικότερα την μυκηναϊκή τέχνη ο κ. Παπαδόπουλος  είχε να πει χαρακτηριστικά: «Ο πόλεμος, ο πολεμιστής, η μονομαχία, η μάχη, η οχυρωμένη πόλη απεικονίζονταν με ιδιαίτερη λεπτομέρεια, αλλά επιλεκτικά!»

Είναι γεγονός, ότι η τέχνη των προϊστορικών κατοίκων του Αιγαίου κατά τη Μυκηναϊκή περίοδο έχει πρωταγωνιστή τον άνθρωπο και τις δραστηριότητες του. Απεικονίσεις με θέματα από τη καθημερινή ζωή,  κυρίως όμως θέματα με θρησκευτικό και πολεμικό  περιεχόμενο ήταν ιδιαίτερα αγαπητές στους καλλιτέχνες της εποχής με  όποιο τρόπο  και αν δούλευαν: κεραμική, λίθινα αγγεία, σφραγιστικά δαχτυλίδια και σφραγιδόλιθους, τοιχογραφίες κ.ά. Το αποδεικνύουν τα έργα, που προέρχονται από πλήθος σημαντικών  αρχαιολογικών θέσεων, όπως των Μυκηνών, της Πύλου και της Θήβας, τόσο από οικισμούς, όσο και από νεκροταφεία. Πρόκειται δηλαδή για εικόνες με χρήσιμες πληροφορίες για τη ζωή των Μυκηναίων αλλά και για τις πολιτικές και ιδεολογικές πεποιθήσεις τους, όπως είπε ο κ. Παπαδόπουλος.

Περισσότερα: http://tovima.gr

Η Εποχή Χαλκού στην Ήπειρο (Μέρος Γ΄). Η Ύστερη Χαλκοκρατία: τα ταφικά έθιμα

Χρήστος Ν. Κλείτσας, Αρχαιολογία & Τέχνες, 14-01-2013

Περιορισμένες είναι οι επιλογές των προϊστορικών κατοίκων της Ηπείρου και στον τομέα των ταφικών εθίμων. Επικρατεί ο τύπος του απλού κιβωτιόσχημου τάφου, ο οποίος είναι εγκιβωτισμένος στο χωμάτινο έδαφος της περιοχής και ακόλουθος με τον σκληρό τρόπο διαβίωσης. Ενδεικτική για τη γεωλογία της περιοχής είναι η απουσία χαρακτηριστικών για τον μυκηναϊκό κόσμο λαξευτών θαλαμοειδών τάφων σε μαλακά ιζηματογενή πετρώματα, συχνότερα στον νοτιότερο ελλαδικό χώρο. Ως επείσακτο μυκηναϊκό έθιμο αναγνωρίζεται ο μοναδικός γνωστός θολωτός τάφος από την Κίπερη της Πάργας. Οι ταφές είναι συνήθως κτερισμένες με πήλινα αγγεία, χάλκινα όπλα ή κοσμήματα και άλλα μικροευρήματα από διάφορα υλικά. Τα αντικείμενα αυτά χρησιμοποιούνται προηγουμένως πρακτικά στην καθημερινότητα ή κατασκευάζονται αποκλειστικά για να συνοδεύουν συμβολικά τον νεκρό στη μετά θάνατο ζωή. Αντανακλούν λοιπόν τα κτερίσματα την πραγματική υπόσταση του ατόμου, όταν αποτελούν προσωπικά του αντικείμενα ή μήπως την ιδεατή εικόνα των ζωντανών με την προσφορά δικών τους αντικειμένων στον νεκρό; Επειδή η συγκεκριμένη διάκριση δεν προκύπτει αυτονόητα λόγω και της απουσίας ανθρωπολογικών αναλύσεων σε σκελετικά κατάλοιπα στην Ήπειρο, θα περιοριστούμε στην περιγραφή σχετικών ευρημάτων.

Περισσότερα: http://archaiologia.gr

Postgraduate Course in Greek and Roman Pottery: an intensive primer for the study of pottery in Greece. Knossos, 25th March - 7th April 2013

Βρετανική Σχολή Αθηνών

Pottery is central to the study of archaeology in the Mediterranean. As the most numerous finds from survey and excavation, ceramics not only provide our main chronological frameworks but also direct insights into a range of issues from ancient economies to questions of identity and agency. A working knowledge of ceramics is essential for anyone considering field-work on Greece, and the ability to assess critically publications and debates about pottery is vital to an understanding of practically any issue in Mediterranean archaeology. This knowledge can only be gained by first hand exposure to the original material.

This intensive course gives participants a unique opportunity to gain hands-on experience with one of the major pottery sequences in Greece, guided by leading specialists in the field. Based at the British School’s Study Centre at Knossos, it makes use of the rich holdings of the Stratigraphic Museum which include material from across the Mediterranean in all periods from the Early Bronze Age to Late Roman. Strewing and examining key pottery groups will allow participants to learn the key points of identification and major debates for each period. Essential skills, like drawing or macroscopic fabric analysis, are taught in supporting workshops, and a series of lectures will introduce themes, problems and methods in the study and publication of ceramics (e.g. the chaîne opératoire and the use of statistics). The course also includes visits to local potters specializing in traditional techniques and the replication of ancient technologies.

The course is primarily intended for postgraduate students wishing to acquire or strengthen vital archaeological skills, but applications from late stage undergraduates with a strong intention to continue their studies will also be considered. The course fee of £750 includes accommodation at the British School Study Centre at Knossos, 24-hour access to the library, and BSA membership. Students are recommended to apply to their universities for
assistance with the fees. Bursaries may be available from the BSA for those who would be otherwise unable to attend. Places are limited to 12 participants. For further information contact the Knossos Curator, Dr Matthew Haysom (knossoscurator@bsa.ac.uk).

Application forms can be downloaded from the British School website (www.bsa.ac.uk). Completed application forms and an academic reference letter should be emailed to the Knossos Curator by 21st February 2013 (knossoscurator@bsa.ac.uk).

Αγία Βαρβάρα- Ασπρόκρεμνος: Πανεπιστήμια Κύπρου, Cornell και Trent

Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου, δελτίο τύπου

Το Τμήμα Αρχαιοτήτων, Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων, ανακοινώνει τη λήξη των ανασκαφών του 2012 στη θέση Αγία Βαρβάρα-Ασπρόκρεμνος που χρονολογείται στην 9η χιλιετία π.Χ. Οι έρευνες διεξάγονται υπό τη διεύθυνση της Δρος. Carole MacCartney εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, σε συνεργασία με το Cornell University και το University of Toronto. Οι έρευνες που διεξήχθησαν το 2012 επικεντρώθηκαν στην τεκμηρίωση σημαντικών στοιχείων στο χώρο, στην καταγραφή κινητών ευρημάτων και στην επανεξέταση του χαρακτήρα της ανθρώπινης κατοίκησης η οποία διαμόρφωσε το συγκεκριμένο χώρο. Καταγράφηκαν σημαντικές πληροφορίες για τη χρήση της θέσης από τις προϊστορικές κοινότητες αλλά και κάποιες ενδείξεις για την χρονολόγηση της θέσης στην πρωιμότερη φάση της Νεολιθικής περιόδου, πριν από την Ακεραμική Νεολιθική Β.

Για πρώτη φορά μετά από 10,000 χρόνια είδε το φώς ένα δάπεδο (Δάπεδο 320) το οποίο εξέχει του κεντρικού δαπέδου σχηματίζοντας ένα είδος πάγκου που ακολουθεί την περίμετρο του εσωτερικού τοίχου. Στο βόρειο τμήμα του στοιχείου αυτού εντοπίστηκαν ποσότητες στάχτης και λίθινα εργαλεία τα οποία βρέθηκαν σε στρώματα που δείχνουν επεισόδια επαναλαμβανόμενης χρήσης. Η παρουσία θαμμένων αντικειμένων (χρηστικά μεν αλλά θαμμένα) αλλά και οι ενδείξεις που φανερώνουν επεισόδια διάβρωσης δηλώνουν διακοπές στην κατοίκηση του κτίσματος, ενώ ο χαρακτήρας των κινητών ευρημάτων φανερώνει ότι οι δραστηριότητες που διεξάγονταν στο κτίσμα ήταν οικιστικές. Κατασκευαστικά στοιχεία που έχουν έρθει στο φως φανερώνουν ότι οι άνθρωπου επένδυσαν πολλά στο κτίσμα αυτό, αφού το κτίσμα λαξεύτηκε μέσα στο φυσικό βράχο και οι τοίχοι επανδύθηκαν με επίχρισμα 10-15 εκ. πάχους. Στο επίχρισμα διατηρούνται ίχνη καύσης και πιθανόν η οροφή να ήταν φτιαγμένη από κλαδιά στερεωμένα με πηλό. Σε αντίθεση, το δάπεδο ήταν κατασκευασμένο από απλό, πατημένο χώμα με επίχρισμα που ανανεωνόταν κατά διαστήματα από υλικό διάβρωσης που συσσωρευόταν όταν οι άνθρωποι εγκατέλειπαν (ίσως εποχιακά) το κτίσμα.

Περισσότερα: http://mcw.gov.cy

Διαβάστε την είδηση στα Αγγλικά: http://cyprus-mail.com

Athenian 'Snake Goddess' Gets New Identity

Stephanie Pappas, LiveScience.com, 08-01-2013

A mysterious "snake goddess" painted on terracotta and discovered in Athens may actually be Demeter, the Greek goddess of the harvest. Once linked to the worship of the dead, the goddess is flanked by two snakes on a slab of terracotta about the size of a piece of notebook paper. She has her hands up above her head, which has given her the nickname "the touchdown goddess" thanks to the resemblance of the pose to a referee's signal. The goddess is painted in red, yellow and blue-green on a tile, with only her head molded outward in three dimensions. This unusual piece of art was found amid a jumble of gravel and other terracotta fragments in 1932 in what was once the Athenian agora, or public square.

The catch, however, is that the snake goddess isn't originally from the agora. The gravel and figurine fragments were fill material, brought in from an unknown second location to build a path or road in the seventh century B.C. "Not only is our snake goddess unidentified, but she's homeless," said study researcher Michael Laughy of Washington and Lee University in Virginia. "She got mixed up in that road gravel, presumably obtained near the site of her original shrine."

Περισσότερα: http://news.yahoo.com

Μερικές σκέψεις για το τοπίο και τα μνημεία

Γιώργος Βαβουρανάκης, Monumenta, 28-12-2012

Το τοπίο σημαίνει αφενός ένα τμήμα της επιφάνειας της γης με συγκεκριμένα φυσικά και ανθρωπογενή χαρακτηριστικά, και αφετέρου το αντικείμενο της ανθρώπινης πρόσληψης του εν λόγω τμήματος. Είναι μέσον και ταυτόχρονα αποτέλεσμα της ανθρώπινης δράσης, διότι προσφέρει συγκεκριμένες δυνατότητες για την ανάπτυξή της, ενσωματώνοντας παράλληλα τις κοινωνικές αξίες που την καθοδηγούν. Δυστυχώς ο ορισμός αυτός καθιστά το τοπίο στατικό και παθητικό παρά τις αντίθετες προθέσεις του, διότι το αντιμετωπίζει ως αντι-κείμενο, δηλαδή ως οντότητα σαφώς διακριτή, η οποία άρα κείται απέναντι από τον άνθρωπο και ενεργοποιείται μόνο μέσα από τη δράση του τελευταίου. Συνεπακόλουθα, και το τοπίο του παρελθόντος καθίσταται αντικείμενο, το οποίο περιγράφεται επιστημονικά βάσει σειράς χαρακτηριστικών (π.χ., προϊστορικό ή ελληνιστικό, οικιστικό, αγροτικό ή βιομηχανικό). Στη συνέχεια αξιολογείται, προστατεύεται και αναδεικνύεται μέσα από την περαιτέρω περιχαράκωσή του, η οποία παγ(ι)ώνει τα χαρακτηριστικά του ώστε να το καταστήσει προσβάσιμο στο ευρύ κοινό.

Η παραπάνω αντίθεση ανάμεσα στον άνθρωπο και το περιβάλλον του εκπορεύεται από την πνευματική κληρονομιά του Διαφωτισμού και της νεωτερικότητας για σκέψη μέσω αντιθετικών ζευγών, όπως άνθρωπος και φύση, παρελθόν και παρόν, υποκείμενα και αντικείμενα. Αυτή η διάθεση διαπερνά ακόμη και τις μετανεωτερικές και μεταδιαδικαστικές προσεγγίσεις του τοπίου, εφόσον αυτές δέχονται μία παθητική φύση, η οποία νοηματοδοτείται από τον ενεργό άνθρωπο. Έτσι υπονομεύονται συχνά προσπάθειες έρευνας, προστασίας ή προβολής των μνημείων και των τοπίων, καθώς ο επιστημονικός φορμαλισμός εγκαθιδρύει σοβαρή απόσταση ανάμεσα στο ευρύ κοινό και τους επιστήμονες με το αντικείμενό τους, ενώ και το παρελθόν καταλήγει να θεωρείται στατικό εμπόδιο της δυναμικής σύγχρονης ανάπτυξης. 

Περισσότερα: http://monumenta.org

 

Archaeologists Unearth More Than 300 Prehistoric Clay Figurines in Greece

Science Daily, 07-01-2013

Archaeologists from the University of Southampton studying a Neolithic archaeological site in central Greece have helped unearth over 300 clay figurines, one of the highest density for such finds in south-eastern Europe. The Southampton team, working in collaboration with the Greek Archaeological Service and the British School at Athens, is studying the site of Koutroulou Magoula near the Greek village of Neo Monastiri, around 160 miles from Athens. Koutroulou Magoula was occupied during the Middle Neolithic period (c. 5800 - 5300 BC) by a community of a few hundred people who made architecturally sophisticated houses from stone and mud-bricks. The figurines were found all over the site, with some located on wall foundations. It's believed the purpose of figurines was not only as aesthetic art, but also to convey and reflect ideas about a community's culture, society and identity.

"Figurines were thought to typically depict the female form, but our find is not only extraordinary in terms of quantity, but also quite diverse - male, female and non-gender specific ones have been found and several depict a hybrid human-bird figure," says Professor Yannis Hamilakis, Co-Director of the Koutroulou Magoula Archaeology and Archaeological Ethnography project. He continues, "We still have a lot of work to do studying the figurines, but they should be able to give us an enormous amount of information about how Neolithic people interpreted the human body, their own gender and social identity and experience." Excavations at Koutroulou Magoula were started in 2001 by Dr Nina Kyparissi (formerly Greek Archaeological Service) and this latest project began in 2010. The site is roughly four times the area of a football pitch and consists of a mound up to 18 feet high featuring at least three terraces surrounded by ditches. The people who lived in the settlement appear to have rebuilt their homes on the same building footprint generation after generation, and there is also evidence that some of the houses were unusual in their construction.

Περισσότερα: http://sciencedaily.com

O εντυπωσιακός προϊστορικός οικισμός στο Παλαμάρι Σκύρου

Μαρία Θερμού, Το Βήμα, 04-01-2012

Πότε  ολοκληρώνεται  μία  ανασκαφή; Η  απάντηση  θα  μπορούσε  να  είναι ποτέ,  όπως  το  ίδιο  συμβαίνει και σε  ένα ζωγραφικό  πίνακα, για παράδειγμα. Στο  Παλαμάρι  της Σκύρου  όμως,  όπου  αποκαλύφθηκε  και  ανασκάφηκε από τον 1981  ένας σπουδαίος  οικισμός  της 3ης και 2ης  π.Χ.  χιλιετίας οι αρχαιολόγοι Λιάνα Παρλαμά και Μαρία Θεοχάρη έκριναν, ότι έφθασε  η στιγμή να  μπει στην  έρευνα  ένα  τέλος. Γιατί;

«Μία ανασκαφή σαν  αυτή  θα  μπορούσε  να συνεχισθεί  για πολλά χρόνια  ακόμη,  με  την προϋπόθεση όμως, ότι   υπάρχει χώρος για την ασφαλή αποθήκευση των ευρημάτων και ότι η μελέτη του υλικού θα  είναι εφικτή»,  αναφέρει  η  κυρία  Παρλαμά. Στην προκειμένη  περίπτωση  όμως  το μικρό Αρχαιολογικό Μουσείο της Σκύρου δεν  διαθέτει  χώρους  αποθήκευσης, πολλώ δε  μάλλον  ανάδειξης των  ευρημάτων. Με  δεδομένη την αρχή λοιπόν, ότι κάθε  ανασκαφή  είναι μία  καταστροφή», η απόφαση  αυτή  προνοεί για το μέλλον του αρχαιολογικού  χώρου  και των  ευρημάτων  του ενώ οι δύο  αρχαιολόγοι  γνωρίζουν  πως είναι  η  ώρα της  διεξοδικούς  μελέτης του  υλικού  τους. Γιατί ο προϊστορικός οικισμός στο  Παλαμάρι,  που βρίσκεται στο  βόρειο  άκρο της Σκύρου αποτελεί εξαιρετική  περίπτωση στον ελλαδικό  χώρο  μιας  πυκνοδομημένης  έκτασης 17 στρεμμάτων - υπολογίζεται  ότι αρχικά ήταν  διπλάσιος αλλά βυθίστηκε στη θάλασσα - που περιβάλλεται  από μία εντυπωσιακή, λιθόκτιστη οχύρωση: Ενα ισχυρό  τείχος δηλαδή,  του  οποίου το καλύτερα σωζόμενο  τμήμα  έχει μήκος περί τα 200  μέτρα ενώ στα βορειοδυτικά σώζεται σε ύψος 2,5 μέτρων και σε ένα σημείο κατεβαίνει σε βάθος 4 μ. σε τάφρο λαξευμένη μέσα σε ρήγμα.  Το  τείχος διέθετε προτειχίσματα και στη  μία  του πλευρά ενισχύεται από  αμυντική τάφρο. Το  απόλυτα χαρακτηριστικό  του στοιχείο όμως  είναι  οι ισχυροί προμαχώνες σε  σχήμα  πετάλου, οι  οποίοι,  όπως επισημαίνει  η κυρία Παρλαμά  είναι το σημαντικότερο σε πληρότητα μορφής, έκταση και κατάσταση διατήρησης, δείγμα αυτού του τύπου των οχυρώσεων στο Αιγαίο!

Περισσότερα: http://tovima.gr

Κυκλαδικό Σεμινάριο

Tην τελευταία εικοσαετία του 20ου και την πρώτη δωδεκαετία του παρόντα αιώνα η κυκλαδική προϊστορία παρουσιάζει μεγάλη ανάπτυξη εξαιτίας των σύγχρονων ερευνών πεδίου και κυρίως των συστηματικών ανασκαφών σε άγνωστες έως το 1980, αξιολογότατες θέσεις. Στην ανάπτυξη αυτή βοήθησαν και οι δημοσιεύσεις υλικού από παλαιές ανασκαφές, πρόσφατες γενικές μελέτες για τον πρώιμο κυκλαδικό κόσμο που αξιοποίησαν τις δημοσιεύσεις αυτές και ειδικές συγκριτικές μελέτες κυκλαδικών θέσεων με θέσεις άλλων περιοχών του Αιγαίου. Επίσης η συνέχιση των ερευνών σε σημαντικούς κυκλαδικούς τόπους που ήταν από παλαιά γνωστοί προσφέρουν νέα ενδιαφέροντα στοιχεία.

Το Κυκλαδικό Σεμινάριο έχει ως στόχο να προβάλλει τις προαναφερθείσες σύγχρονες έρευνες σε συνδυασμό με την επανεξέταση και σε πολλές περιπτώσεις την αναθεώρηση παλαιών δεδομένων. Επίσης έχει ως στόχο να προβάλλει τις μελέτες που βασίζονται σε υλικό με γνωστή ανασκαφική προέλευση. Οι βάσεις της κυκλαδικής προϊστορίας ετέθησαν από τον Χρήστο Τσούντα με τις ανασκαφές που διεξήγαγε στις Κυκλάδες υπό την αιγίδα της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας στο τέλος του 19ου αιώνα καθώς και με τις δύο βαρυσήμαντες μελέτες του «Κυκλαδικά» και «Κυκλαδικά ΙI» που δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό της Εταιρείας Αρχαιολογική Εφημερίs 1898 και 1899. Υπό την αιγίδα της Εταιρείας διεξάγονται έως και σήμερα ορισμένες από τις πλέον σημαντικές ανασκαφικές έρευνες σε προϊστορικές θέσεις των Κυκλάδων. Είναι λοιπόν η Εταιρεία ο κατάλληλος τόπος για τη διοργάνωση ενός Κυκλαδικού Σεμιναρίου.

Οι συνεδρίες του Κυκλαδικού Σεμιναρίου θα λαμβάνουν χώραν στη μικρή αίθουσα του μεγάρου της Εταιρείας, Πανεπιστημίου 22, στις 7 μ.μ. Οι ανακοινώσεις θα είναι διάρκειας 45 λεπτών και θα ακολουθεί συζήτηση. Το ετήσιο πρόγραμμα του σεμιναρίου και οι περιλήψεις των παρουσιάσεων θα αναρτώνται στην ιστοσελίδα της Εταιρείας. Η διοργάνωση του σεμιναρίου γίνεται από την Μαρίζα Μαρθάρη.

Πρόγραμμα Κυκλαδικού Σεμιναρίου 2013

Troy pottery holds a key to the great Bronze Age collapse

Past Horizons, 20-12-2012

The Bronze Age city at Hisarlik – Troy (phases VI, VIIa) – in north-west Turkey, now so closely associated with Homer’s Illiad, was destroyed by conflict about 3200 years ago and straddles this period of collapse, fitting into the new geo-political landscape. The site known as Troy lies in north-west Turkey and has been studied for decades. Part of these investigations looked at the style of pottery made before the conflict which was recognisably Trojan but after the destruction of the city had changed to a style more typical of the Balkan region. This difference in style typology led archaeologists to believe that the local people had been forced out and replaced by external populations from the north.

But when Peter Grave at the University of New England in Armidale, Australia, and his colleagues examined the chemical profile of the pottery using sophisticated PXRF they put forward a different explanation, which favours in-situ cultural transformation. Archaeologically, the Early Iron Age (EIA) remains at Troy include new building techniques including multi-cell structures, changes in settlement layout, and the addition of new styles of handmade ceramics such as Handmade Burnished Ware and  Knobbed Ware.  However the team realised that both pre and post-conflict ceramic artefacts contained clay from exactly the same local sources leading to the conclusion that enough people remained in the area to continue their own cultural traditions while being receptive to Balkan culture.

Περισσότερα: http://pasthorizonspr.com

Η Εποχή Χαλκού στην Ήπειρο (Μέρος Β΄). Η Ύστερη Χαλκοκρατία: οικιστική ανάπτυξη-οργάνωση

Χρήστος Ν. Κλείτσας, Αρχαιολογία & Τέχνες, 31-12-2012

Οι πρώιμες φάσεις της Ύστερης Χαλκοκρατίας στην Ήπειρο, που συγχρονίζονται με την Υστεροελλαδική Ι και ΙΙ του νοτιότερου ελλαδικού χώρου, είναι σχεδόν άγνωστες στην υπό συζήτηση περιοχή. Έτσι μιλάμε για πολιτισμό της τρίτης φάσης της Ύστερης Εποχής Χαλκού και κυρίως για τη μεταβατική περίοδο, η οποία συγχρονίζεται με τον 13o-12o προχριστιανικό αιώνα της Υστεροελλαδικής ΙΙΙΒ2-Γ1 φάσης του μυκηναϊκού κόσμου. Παρότι η παρουσία λίγων επείσακτων προϊόντων ή εθίμων (μυκηναϊκή κεραμική, χάλκινα αντικείμενα, θολωτός τάφος) από το νότο βοηθά στην καθιέρωση σχετικών χρονολογήσεων, η μαζική εγχώρια χειροποίητη κεραμική παραγωγή και κατανάλωση χαρακτηρίζει ακόμη τον υλικό πολιτισμό της περιοχής. Η συχνή απόδοση στην έρευνα του χρονολογικού προσδιορισμού Ύστερη Εποχή Χαλκού-Πρώιμη Εποχή Σιδήρου μάλλον δείχνει ότι εδώ υπάρχει σχετικά ομαλότερη μετάβαση από τη μια περίοδο στην άλλη. Για τους παραπάνω λόγους θεωρούμε πως η Ήπειρος βρίσκεται στα εξωτερικά όρια της περιφέρειας του μυκηναϊκού κόσμου, αντλώντας από αυτόν αντικείμενα «γοήτρου», που η ίδια αδυνατεί να κατασκευάσει. Παρ’ όλα αυτά, τα γνωστά δεδομένα παραμένουν σχετικά λίγα  και κάθε γενίκευση μπορεί να οδηγήσει σε παραπλανητικά συμπεράσματα.

Περισσότερα: http://archaiologia.gr

Οι δέκα αρχαιολογικές αποκαλύψεις του 2012

Μαρία Θερμού, Το Βήμα, 30-12-2012

Ενας χρόνος έντονος και στην Αρχαιολογία, με επεισόδια όχι πάντα θετικά, υπήρξε το 2012. Η μεγάλη κλοπή στην Ολυμπία σημαδεύει τη χρονιά που πέρασε, όσο κι αν τα αρχαία βρέθηκαν τελικώς και επέστρεψαν στη θέση τους. Υπήρξαν πάντως ενδιαφέρουσες εξελίξεις σε διάφορα μέτωπα. Η επαναλειτουργία του Ακρωτηρίου με το νέο στέγαστρο, μεγάλες αρχαιολογικές εκθέσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, που βεβαίως συνεχίζονται, συνέδρια χάρη στα οποία δημοσιοποιήθηκαν νέες ανασκαφές και σπουδαία ευρήματα, η καλή πορεία των αναστηλωτικών έργων στην Ακρόπολη και η άριστη πορεία των έργων του ΕΣΠΑ, η εν εξελίξει είσοδος της ψηφιακής τεχνολογίας στην ξενάγηση μουσείων συνιστούν βήματα προς τα εμπρός, παρά τη δεινή θέση στην οποία έχει περιπέσει και ο τομέας της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Περισσότερα: http://tovima.gr

Οικία 3.500 ετών έφερε στο φως η σκαπάνη στην Κύπρο

in.gr, 22-12-2012

Τα κατάλοιπα μιας οικίας 3.500 χρόνων, που χρονολογείται στη Μέση Εποχή του Χαλκού, έφεραν στο φως στη θέση Αλάμπρα-Μούττες (επαρχία Λευκωσίας) οι φετινές ανασκαφικές έρευνες, που διευθύνει ο αρχαιολόγος Άντριου Σνέντον του Πανεπιστημίου του Κουίνσλαντ, μαζί με τους Γκρεγκ Ντεφτερέος και Τομ Ράιερ. Οι τελευταίες ανασκαφές στην περιοχή είχαν διεξαχθεί από το Πανεπιστήμιο Κορνέλ τη δεκαετία του '80 με επικεφαλής τον Τζον Κόλμαν. Οι ανασκαφές έφεραν στο φως, σύμφωνα με το Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου, ένα στενό ορθογώνιο δωμάτιο διαστάσεων 5Χ4 μέτρων με χαμηλές πέτρινες βάσεις τοιχωμάτων που κάποτε στήριζαν τοίχους κατασκευασμένους από πήλινες πλίνθους, παρόμοιους με τους τοίχους των παραδοσιακών οικιών που σώζονται σήμερα στην Αλάμπρα. Η οικία σώζει έναν καλά διατηρημένο αποθηκευτικό χώρο με τουλάχιστον έξι μεγάλους αποθηκευτικούς πίθους που πιθανώς να περιείχαν προϊόντα, όπως σιτηρά, νερό και ελαιόλαδο. Άλλα αντικείμενα που βρέθηκαν είναι μια μπρούντζινη πόρπη, μια σπάνια μπρούντζινη σμίλη, όπως και εργαλεία για την υφαντική και περίτεχνα ζωγραφισμένα κεραμικά αγγεία. 

Περισσότερα: http://news.in.gr