Aegeus Society For Aegean Prehistory


Wednesday 18 December 2013

The metalworking of the Late Bronze Age in Epirus: The hoards and the tools (in Greek)

Christos Kleitsas University of Ioannina 2013

The metalworking of the Late Bronze Age in Epirus: The hoards and the tools (in Greek)

Description: 1 volume, 378 pages, 250 colour & b/w figures, 21 plates, 6 maps, 29.7x21 cm

Country: Greece

Supervisor: Ioannis Lolos

Other supervisors: Michael Fotiadis, Stylianos Andreou

Examiners: N. Polychronakou-Sgouritsa, I. Tournavitou, I. Petrocheilos, I. Basiakos


This thesis examines the metalworking of the Late Bronze Age (ca. 1600-1000 BC) in Epirus through the study of bronze tools and bronze weapons, as well as the three small hoards of bronze objects (Stefani in Preveza, Katamachi and Rodotopi in Ioannina). The prehistoric bronze objects of Epirus derive from graves (burial gifts) and hoards (functional products or raw material), from Dodona (probably votive offerings) or consist individual finds without safe archaeological context. Typologically axes (double-edged, shaft-hole or trunnion axes), several smaller categories of bronze tools (chisels, knives, anvils) and weapons (swords-daggers, spearheads) are included.

Macroscopic observation (traces of casting, forging, decoration, marking, use-wear) and metallographic examination by optical microscopy (defining structural phases, hot/cold forging, hardness) aim to decode the final stages of the manufacturing procedure. Moreover, the potentials of the scanning electron microscope (SEM) and the analysis with the method of energy dispersive X-ray fluorescence (EDXRF) are utilized to investigate the chemical composition of the objects. The lead isotope analysis by multiple collector inductively coupled plasma mass spectrometry (MC-ICP-MS) on the possible origin of copper include far enough theoretical problems and are accepted with skepticism.

The hard geophysical environment and the corresponding lifestyle shape through time introversion and self-sufficiency of material culture or the economic orientation of Epirus. The quantity of bronze tools and weapons impresses against the volume of local handmade pottery production and consumption. Their typology justifies the location and the prehistoric identity of Epirus between the periphery of the Mycenaean world and the Balkans. Neither copper ores exist in Epirus, nor are any direct-primary indications for the practice of local metalworking activities yet known. However, the typological and quantitative-qualitative characteristics of the manufacturing technology may substantiate common laboratory circles in the closer and wider region of Epirus. It remains for future systematic interdisciplinary research to substantiate with new finds on the availability of local metalworking activity.


Περιεχόμενα   [i]
Κατάλογος πινάκων, χαρτών και εικόνων   [iv]
Εισαγωγή-ευχαριστίες   [1]


1.1 Η γεωμορφολογία και τοπογραφία της Ηπείρου   [7]
1.2 Η Ύστερη Εποχή του Χαλκού στην Ήπειρο   [12]

1.2.1 Πρωιμότερες περίοδοι   [12]
1.2.2 Οικιστική ανάπτυξη   [14]
1.2.3 Ταφικά έθιμα   [18]
1.2.4 Κεραμική παραγωγή   [21]
1.2.5 Μεταλλοτεχνία-μικροτεχνία   [23]


2.1 Το θεωρητικό πλαίσιο   [25]

2.1.1 Ορισμός και κατηγορίες   [25]
2.1.2 Ο ελλαδικός χώρος   [30]
2.1.3 Μεθοδολογία και προβληματική   [34]

2.2 Ο θησαυρός της Στεφάνης   [36]

2.2.1 Περιοχή εύρεσης   [36]
2.2.2 Αρχαιολογικό περιβάλλον   [39]
2.2.3 Περιεχόμενο και χαρακτήρας   [42]

2.3 Ο θησαυρός της Καταμάχης   [45]

2.3.1 Περιοχή εύρεσης   [45]
2.3.2 Αρχαιολογικό περιβάλλον   [47]
2.3.3 Περιεχόμενο και χαρακτήρας   [48]

2.4 Ο θησαυρός του Ροδοτοπίου   [50]

2.4.1 Περιοχή εύρεσης   [50]
2.4.2 Αρχαιολογικό περιβάλλον   [50]
2.4.3 Περιεχόμενο και χαρακτήρας   [52]

2.5 Οι ηπειρωτικοί θησαυροί στο ευρύτερο γεωγραφικό πλαίσιο   [53]

2.5.1 Οι υστεροελλαδικοί θησαυροί   [53]
2.5.2 Οι υστεροκυπριακοί θησαυροί   [67]
2.5.3 Οι αλβανικοί θησαυροί   [72]


3.1 Πελέκεις   [79]

3.1.1 Εισαγωγή   [79] Ορισμός, ετυμολογία και γραπτές πηγές   [79] Ιστορία της έρευνας   [81] Επιβιώσεις των πελέκεων   [84]
3.1.2 Τυπολογικές παρατηρήσεις   [88] Αμφίστομοι πελέκεις   [89] Πρώτη τυπολογική ομάδα (III-Buchholz, B1b-Deshayes)   [89] Δεύτερη τυπολογική ομάδα (IV-Buchholz, B1a-Deshayes)   [95] Τρίτη τυπολογική ομάδα (“Έρμονες-Κιέριο”)   [99] Τέταρτη τυπολογική ομάδα (“Καλίνδρια-Begunci”)   [102] Αμφίστομοι πελέκεις άγνωστου τύπου   [105] Μινωικές εξαγωγές πελέκεων   [106] Άλλοι τύποι χάλκινων αμφίστομων πελέκεων   [106] Μονόστομοι πελέκεις   [108] Σταυροπελέκεις   [116]

3.2 Σμίλες   [121]
3.3 Μαχαίρια   [125]
3.4 Άκμων   [127]
3.5 Περόνες/οπείς/γραφίδες   [128]
3.6 Ακόνες   [129]
3.7 Υπόλοιπα μεταλλοτεχνίας (όπλα και κοσμήματα)   [130]

3.7.1 Ξίφη-εγχειρίδια   [130]
3.7.2 Αιχμές δοράτων   [136]
3.7.3 Αντικείμενα προσωπικής χρήσης και καλλωπισμού   [140]


4.1 Άσκηση μεταλλοτεχνίας στις γειτονικές περιοχές   [145]

4.1.1 Αλβανία   [145]
4.1.2 Μακεδονία   [146]
4.1.3 Θεσσαλία   [148]

4.2 Μακροσκοπικά ίχνη κατασκευής και χρήσης   [150]

4.2.1 Κοιλότητες συστολής (shrinkage cavities)   [151]
4.2.2 Σφηνοειδείς αυλακώσεις (wedging grooves)   [153]
4.2.3 Φυσαλίδες αέρα (gas- and blowholes)   [154]
4.2.4 Εγκλείσματα ακαθαρσιών (dirt inclusions)   [155]
4.2.5 Άλλα κατασκευαστικά ίχνη   [155]
4.2.6 Διακόσμηση και σήμανση   [158]
4.2.7 Ίχνη χρήσης (use-wear)   [160]
4.2.8 Πειραματική αρχαιολογία   [163]

4.3 Οι μεταλλογραφικές αναλύσεις   [165]

4.3.1 Μεθοδολογία επιλογής αντικειμένων   [166]
4.3.2 Δειγματοληψία και προετοιμασία   [167]
4.3.3 Οπτική και ηλεκτρονική μικροσκοπία   [168]
4.3.4 Σκληρότητα των υλικών   [169]
4.3.5 Διαδικασίες σχηματισμού μεταλλογραφίας   [170]
4.3.6 Αποτελέσματα των μεταλλογραφιών   [174]

4.4 Οι χημικές και ισοτοπικές αναλύσεις   [181]

4.4.1 Μεθοδολογία των αναλύσεων   [184]
4.4.2 Αποτελέσματα των αναλύσεων   [186]


Βιβλιογραφία   [200]
Κατάλογος   [229]
Πίνακες   [1-21]
Χάρτες   [1-6]
Εικόνες   [1-250]


Παρακαλούμε τα σχόλιά σας να είναι στα Ελληνικά (πάντα με ελληνικούς χαρακτήρες) ή στα Αγγλικά. Αποφύγετε τα κεφαλαία γράμματα. Ο Αιγεύς διατηρεί το δικαίωμα να διαγράφει εκτός θέματος, προσβλητικά, ανώνυμα σχόλια ή κείμενα σε greeklish.